йөзү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	йөзәргә	йөзмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	йөзмәк
Имя действия	йөзү	йөзмәү
Причастие настоящего времени	йөзүче	йөзмәүче
Причастие прошедшего времени	йөзгән	йөзмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	йөзәчәк	йөзмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	йөзәсе	йөзмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	йөзәр	йөзмәс
Деепричастие сопутствия действию	йөзеп	йөзмичә
Деепричастие предшествия действию	йөзгәнче	йөзмәгәнче
Деепричастие постдействия	йөзгәч	йөзмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	йөзим	йөз	йөзсен	йөзик	йөзегез	йөзсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	йөзмим	йөзмә	йөзмәсен	йөзмик	йөзмәгез	йөзмәсеннәр
Условное наклонение	йөзсәм	йөзсәң	йөзсә	йөзсәк	йөзсәгез	йөзсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	йөзмәсәм	йөзмәсәң	йөзмәсә	йөзмәсәк	йөзмәсәгез	йөзмәсәләр
Настояще-будущее время	йөзәм	йөзәсең	йөзә	йөзәбез	йөзәсез	йөзәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	йөзмим	йөзмисең	йөзми	йөзмибез	йөзмисез	йөзмиләр
Прошедшее категорическое вр.	йөздем	йөздең	йөзде	йөздек	йөздегез	йөзде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	йөзмәдем	йөзмәдең	йөзмәде	йөзмәдек	йөзмәдегез	йөзмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	йөзгәнмен	йөзгәнсең	йөзгән	йөзгәнбез	йөзгәнсез	йөзгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	йөзмәгәнмен	йөзмәгәнсең	йөзмәгән	йөзмәгәнбез	йөзмәгәнсез	йөзмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	йөзәчәкмен	йөзәчәксең	йөзәчәк	йөзәчәкбез	йөзәчәксез	йөзәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	йөзмәячәкмен	йөзмәячәксең	йөзмәячәк	йөзмәячәкбез	йөзмәячәксез	йөзмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	йөзәрмен	йөзәрсең	йөзәр	йөзәрбез	йөзәрсез	йөзәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	йөзмәм(ен)	йөзмәссең	йөзмәс	йөзмәбез	йөзмәссез	йөзмәсләр

неперех.

1.
в разн. знач.плавать, плыть
◊плавание, заплыв, проплыв (о рыбах, водоплавающих птицах, человеке, предметах, облаках и т. п.)
◊плавательный (бассейн)
- аркада йөзү — плавать на спине
- көймәдә йөзү — купаться на лодке
2.
перен.утопать, купаться (в удовольствии, богатстве, роскоши и т. п.; в пыли, грязи и т. п.)
- бәхеттә йөзү — утопать в счастье
- рәхәттә йөзү — купаться в блаженстве
3.
- в знач. нареч.йөзеп — вплавь
  - елганы йөзеп чыгарга булдык — через речку решили переправиться вплавь
4.
- в знач. нареч.йөзгәндә — см. йөзеп барганда
  - йөзгәндә тотып алу — поймать на плаву

Устойчивые сочетания

йөзеп алу — поплавать
йөзеп барганда — на плаву
йөзеп бару — плыть (в данный момент)
йөзеп барып җитү — доплыть (до острова, берега, маяка, причала и т. п.)
йөзеп барып кайту (килү) — сплавать