тезү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	тезәргә	тезмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	тезмәк
Имя действия	тезү	тезмәү
Причастие настоящего времени	тезүче	тезмәүче
Причастие прошедшего времени	тезгән	тезмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	тезәчәк	тезмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	тезәсе	тезмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	тезәр	тезмәс
Деепричастие сопутствия действию	тезеп	тезмичә
Деепричастие предшествия действию	тезгәнче	тезмәгәнче
Деепричастие постдействия	тезгәч	тезмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	тезим	тез	тезсен	тезик	тезегез	тезсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	тезмим	тезмә	тезмәсен	тезмик	тезмәгез	тезмәсеннәр
Условное наклонение	тезсәм	тезсәң	тезсә	тезсәк	тезсәгез	тезсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	тезмәсәм	тезмәсәң	тезмәсә	тезмәсәк	тезмәсәгез	тезмәсәләр
Настояще-будущее время	тезәм	тезәсең	тезә	тезәбез	тезәсез	тезәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	тезмим	тезмисең	тезми	тезмибез	тезмисез	тезмиләр
Прошедшее категорическое вр.	тездем	тездең	тезде	тездек	тездегез	тезде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	тезмәдем	тезмәдең	тезмәде	тезмәдек	тезмәдегез	тезмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	тезгәнмен	тезгәнсең	тезгән	тезгәнбез	тезгәнсез	тезгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	тезмәгәнмен	тезмәгәнсең	тезмәгән	тезмәгәнбез	тезмәгәнсез	тезмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	тезәчәкмен	тезәчәксең	тезәчәк	тезәчәкбез	тезәчәксез	тезәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	тезмәячәкмен	тезмәячәксең	тезмәячәк	тезмәячәкбез	тезмәячәксез	тезмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	тезәрмен	тезәрсең	тезәр	тезәрбез	тезәрсез	тезәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	тезмәм(ен)	тезмәссең	тезмәс	тезмәбез	тезмәссез	тезмәсләр

перех.

1.
расставлять/расставить, разложить
◊расставление, разложение (по линии, в ряд)
- китапларны тезеп кую — расставлять книги по порядку (на полке)
- әйберләрне чыгарып тезү — разложить вещи напоказ (извлекая из чего-л., из мешка, шкафа и т. п.)
2.
выстраивать/выстроить
◊выстраивание (в ряд)
- кешеләрне шеренгага тезү — выстроить людей в шеренгу
3.
низать, нанизывать/нанизать
◊низка, нанизывание (на шнур)
- гөмбәләрне җепкә тезү — нанизывать грибы на нитку
4.
расставлять/расставить, уложить, сложить
◊расставление, уложение, сложение (по определённому порядку, в ряд и т.п.)
- көлтәләрне киптерергә тезү — уложить снопы для просушки
- шпал тезү — уложить шпалы (на железной дороге)
5.
сложить, сооружать/соорудить, составлять/составить
◊сложение, составление (из одинаковых частей)
- мич көймәсен тезү — сложить, соорудить свод печи (из кирпичей)
- гәрәбә тезү — составить ожерелье из янтарных шариков
6.
плести/сплести
◊плетение (из лыка и т. п.); см. тж. үрү
- мурда тезү — плести морду (рыболовную)
- чабата тезү — сплести лапти
7.
высказываться/высказать
◊высказывание (соображений, доводов, фактов и т. п.) одного за другим
- тезеп китте, тезеп китте — и стал высказываться, одно за другим; и пошёл, пошёл высказываться
8.
рифмовать, сложить
◊рифмование, рифмовка, сложение (стиха)
- шигырь тезү — составить стих (вирши)

Устойчивые сочетания

тезеп язу — писать ровным почерком, ровными красивыми буквами

существительноеТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

Таблица составлена автоматически программой Apertium (GPL-3) и может содержать ошибки и редкие формы.

падеж	ед. ч.	мн. ч.
Им.	тезү	тезүләр
Прит.	тезүнең	тезүләрнең
Д.	тезүгә	тезүләргә
В.	тезүне	тезүләрне
М.	тезүдә	тезүләрдә
Исх.	тезүдән	тезүләрдән

	Принадлежность
лицо	ед. ч.	мн. ч.
1-е	тезүем	тезүебез
2-е	тезүең	тезүегез
3-е	тезүе	тезүләре

лингв.

сочинение (тип связи слов в предложении)

Устойчивые сочетания

тезү бәйләнеше — см. тезүле бәйләнеш