әйләндерү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәәйләндерергәәйләндермәскә
Инфинитив на -мак/-мәкәйләндермәк
Имя действияәйләндерүәйләндермәү
Причастие настоящего времениәйләндерүчеәйләндермәүче
Причастие прошедшего времениәйләндергәнәйләндермәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакәйләндерәчәкәйләндермәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыәйләндерәсеәйләндермисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арәйләндерерәйләндермәс
Деепричастие сопутствия действиюәйләндерепәйләндермичә
Деепричастие предшествия действиюәйләндергәнчеәйләндермәгәнче
Деепричастие постдействияәйләндергәчәйләндермәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеәйләндеримәйләндерәйләндерсенәйләндерикәйләндерегезәйләндерсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)әйләндермимәйләндермәәйләндермәсенәйләндермикәйләндермәгезәйләндермәсеннәр
Условное наклонениеәйләндерсәмәйләндерсәңәйләндерсәәйләндерсәкәйләндерсәгезәйләндерсәләр
Условное наклонение (отр. форма)әйләндермәсәмәйләндермәсәңәйләндермәсәәйләндермәсәкәйләндермәсәгезәйләндермәсәләр
Настояще-будущее времяәйләндерәмәйләндерәсеңәйләндерәәйләндерәбезәйләндерәсезәйләндерәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)әйләндермимәйләндермисеңәйләндермиәйләндермибезәйләндермисезәйләндермиләр
Прошедшее категорическое вр.әйләндердемәйләндердеңәйләндердеәйләндердекәйләндердегезәйләндерде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)әйләндермәдемәйләндермәдеңәйләндермәдеәйләндермәдекәйләндермәдегезәйләндермәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.әйләндергәнменәйләндергәнсеңәйләндергәнәйләндергәнбезәйләндергәнсезәйләндергәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)әйләндермәгәнменәйләндермәгәнсеңәйләндермәгәнәйләндермәгәнбезәйләндермәгәнсезәйләндермәгәннәр
Будущее категорическое вр.әйләндерәчәкменәйләндерәчәксеңәйләндерәчәкәйләндерәчәкбезәйләндерәчәксезәйләндерәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)әйләндермәячәкменәйләндермәячәксеңәйләндермәячәкәйләндермәячәкбезәйләндермәячәксезәйләндермәячәкләр
Будущее неопределённое вр.әйләндерерменәйләндерерсеңәйләндерерәйләндерербезәйләндерерсезәйләндерерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)әйләндермәм(ен)әйләндермәссеңәйләндермәсәйләндермәбезәйләндермәссезәйләндермәсләр
перех.
  1. 1.
    кружить, крутить, вертеть, вращать
    ◊кружение, верчение, вращение
    • велосипед педален әйләндерү — крутить педали велосипеда
    • күзләрне әйләндерү — вращать глазами
  2. 2.
    поворачивать/повернуть, оборачивать/обернуть
    • башны әле бер якка, әле икенче якка әйләндерү — поворачивать голову то туда, то сюда
  3. 3.
    перевёртывать, переворачивать/перевернуть, повёртывать, поворачивать/повернуть (кого, чего-л. низом вверх, кверху дном, с одного бока на другой)
    • авыруны икенче якка әйләндереп салу — больного перевернуть на другой бок
  4. 4.
    обращать/обратить, превращать/превратить, преобразовывать/преобразовать
    ◊обращение, превращение, преобразование; см. тж. әверелдерү, әверү
    • суны парга әйләндерү — превращать воду в пар
    • газны сыеклыкка әйләндерү — обратить газ в жидкость
  5. 5.
    перен.поворачивать/повернуть, переводить/перевести (разговор)
    • сүзне икенчегә әйләндерү — перевести разговор на другое; изменить тему разговора
  6. 6.
    лицевать, перелицовывать/перелицевать, переворачивать/перевернуть, выворачивать/вывернуть (одежду, головной убор)
    • пальтоны әйләндереп тегү — перелицевать пальто
    • кесәләрне әйләндерү — выворачивать карманы
  7. 7.
    ворошить, шевелить, мешать, размешивать (скошенную траву)
    • печән әйләндерү — ворошить сено
  8. 8.
    кружить (о ветре, вьюге); см. тж. өерү
    • җил корыган яфракларны әйләндерә — ветер кружит сухие листья
  9. 9.
    водить, поводить
    • авыл урамы буйлап әйләндерү — поводить по улицам деревни
  10. 10.
    городить, огораживать/огородить, обносить/обнести, окружать/окружить (изгородью, каменной стеной)
Устойчивые сочетания