ашыгу

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәашыгыргаашыкмаска
Инфинитив на -мак/-мәкашыкмак
Имя действияашыгуашыкмау
Причастие настоящего времениашыгучыашыкмаучы
Причастие прошедшего времениашыкканашыкмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакашыгачакашыкмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыашыгасыашыкмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арашыгырашыкмас
Деепричастие сопутствия действиюашыгыпашыкмыйча
Деепричастие предшествия действиюашыкканчыашыкмаганчы
Деепричастие постдействияашыккачашыкмагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеашыгыймашыкашыксынашыгыйкашыгыгызашыксыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)ашыкмыймашыкмаашыкмасынашыкмыйкашыкмагызашыкмасыннар
Условное наклонениеашыксамашыксаңашыксаашыксакашыксагызашыксалар
Условное наклонение (отр. форма)ашыкмасамашыкмасаңашыкмасаашыкмасакашыкмасагызашыкмасалар
Настояще-будущее времяашыгамашыгасыңашыгаашыгабызашыгасызашыгалар
Настояще-будущее время (отр. форма)ашыкмыймашыкмыйсыңашыкмыйашыкмыйбызашыкмыйсызашыкмыйлар
Прошедшее категорическое вр.ашыктымашыктыңашыктыашыктыкашыктыгызашыкты(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)ашыкмадымашыкмадыңашыкмадыашыкмадыкашыкмадыгызашыкмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.ашыкканмынашыккансыңашыкканашыкканбызашыккансызашыкканнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)ашыкмаганмынашыкмагансыңашыкмаганашыкмаганбызашыкмагансызашыкмаганнар
Будущее категорическое вр.ашыгачакмынашыгачаксыңашыгачакашыгачакбызашыгачаксызашыгачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)ашыкмаячакмынашыкмаячаксыңашыкмаячакашыкмаячакбызашыкмаячаксызашыкмаячаклар
Будущее неопределённое вр.ашыгырмынашыгырсыңашыгырашыгырбызашыгырсызашыгырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)ашыкмам(ын)ашыкмассыңашыкмасашыкмабызашыкмассызашыкмаслар
перех.
  1. 1.
    1. а)
      торопиться, поторапливаться/ поторопиться, спешить/поспешить (пойти куда, встретить кого; к открытию выставки; с ответом, с выводами); поспешить
      ◊спешка, горячка; торопливость, спешность, поспешность
      • ашыгуда мәгънә юк хәзер — какой смысл сейчас торопиться (спешить)
      • җитди эштә ашыгу зарарлы — спешность в серьёзном деле вредна (вредит)
    2. б)
      тише, потише, не выскакивай; позволь
      • ашыкма — не торопись (спеши), погоди, обожди, подожди, постой
    3. в)
      • ашыгканда — второпях, впопыхах, в спешке (горячке); когда торопишься (спешишь, заторопишься, заспешишь)
  2. 2.
    заторопиться, заспешить; поторопиться, поспешить; поддаваться/ поддаться спешке; впадать/впасть, ударяться/удариться в спешку
    • ашыгмас җиреңнән ашыгырсың — поневоле заспешишь; волей-неволей поддашься спешке
  3. 3.
    спешно, срочно, экстренно (заказать билет, послать телеграмму); в спешке (горячке) (схватить не ту вещь)
    • в знач. нареч.ашыгып, ашыга-ашыга — торопясь, торопливо (одеваться, складывать вещи в чемодан, рассказать о чём-л.), поспешно (собраться в дорогу, отправиться к кому)
Устойчивые сочетания