бирелү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәбирелергәбирелмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкбирелмәк
Имя действиябирелүбирелмәү
Причастие настоящего временибирелүчебирелмәүче
Причастие прошедшего временибирелгәнбирелмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакбиреләчәкбирелмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыбиреләсебирелмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арбирелербирелмәс
Деепричастие сопутствия действиюбирелепбирелмичә
Деепричастие предшествия действиюбирелгәнчебирелмәгәнче
Деепричастие постдействиябирелгәчбирелмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениебирелимбирелбирелсенбиреликбирелегезбирелсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)бирелмимбирелмәбирелмәсенбирелмикбирелмәгезбирелмәсеннәр
Условное наклонениебирелсәмбирелсәңбирелсәбирелсәкбирелсәгезбирелсәләр
Условное наклонение (отр. форма)бирелмәсәмбирелмәсәңбирелмәсәбирелмәсәкбирелмәсәгезбирелмәсәләр
Настояще-будущее времябиреләмбиреләсеңбиреләбиреләбезбиреләсезбиреләләр
Настояще-будущее время (отр. форма)бирелмимбирелмисеңбирелмибирелмибезбирелмисезбирелмиләр
Прошедшее категорическое вр.бирелдембирелдеңбирелдебирелдекбирелдегезбирелде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)бирелмәдембирелмәдеңбирелмәдебирелмәдекбирелмәдегезбирелмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.бирелгәнменбирелгәнсеңбирелгәнбирелгәнбезбирелгәнсезбирелгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)бирелмәгәнменбирелмәгәнсеңбирелмәгәнбирелмәгәнбезбирелмәгәнсезбирелмәгәннәр
Будущее категорическое вр.биреләчәкменбиреләчәксеңбиреләчәкбиреләчәкбезбиреләчәксезбиреләчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)бирелмәячәкменбирелмәячәксеңбирелмәячәкбирелмәячәкбезбирелмәячәксезбирелмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.бирелерменбирелерсеңбирелербирелербезбирелерсезбирелерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)бирелмәм(ен)бирелмәссеңбирелмәсбирелмәбезбирелмәссезбирелмәсләр
возвр.-страд.
  1. 1.
    страд.от бирү;выдаваться, отпускаться, даваться, сдаваться
  2. 2.
    возвр.сдаваться/сдаться, отдаваться/отдаться кому, чему-л.
    • дошман кулына бирелү — сдаться неприятелю
    • суд хөкеменә бирелү — отдаться в руки правосудия
  3. 3.
    поддаваться/поддаться чьему-л. влиянию, подпадать/подпасть под чьё-л. влияние
    • ул бирелмәде, үз фикерендә калды — он не поддался, остался при своём мнении
    • ә син бирелмә — а ты не поддавайся (уговорам, слезам кого-л.)
  4. 4.
    втягиваться/втянуться, увлекаться/увлечься чем-л.; предаваться/предаться, отдаваться/отдаться; пристраститься к чему-л.
    ◊увлечение, пристрастие
    • эшкә бирелү — втянуться в работу
    • күңел ачуларга бирелү — предаваться веселью
  5. 5.
    • в знач. нареч.бирелеп
      1. 1.
        с увлечением; увлечённо, с любовью
        • бирелеп тыңлау — слушать с увлечением
      2. 2.
        усердно, старательно, ревностно
        • бирелеп эшләү — работать усердно
        • бирелеп китү — втянуться (в какое-л. дело), пристраститься к чему-л. (к музыке, спорту)
  6. 6.
    пасть (о городе, о крепости)
    • крепость зур каршылык күрсәткәннән соң гына бирелде — крепость пала после упорного сопротивления
  7. 7.
    разг.даваться/даться (учению, работе, спорту и т. п.)
    • бу никтер авыр бирелә — эта работа почему-то даётся трудно
    • математика аңа җиңелрәк бирелә — математика ему даётся легче
  8. 8.
    поддаваться/поддаться
    • паникага бирелү — поддаваться панике
    • хискә бирелү — поддаваться чувству