изү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәизәргәизмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкизмәк
Имя действияизүизмәү
Причастие настоящего времениизүчеизмәүче
Причастие прошедшего времениизгәнизмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакизәчәкизмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыизәсеизмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аризәризмәс
Деепричастие сопутствия действиюизепизмичә
Деепричастие предшествия действиюизгәнчеизмәгәнче
Деепричастие постдействияизгәчизмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеизимизизсенизикизегезизсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)измимизмәизмәсенизмикизмәгезизмәсеннәр
Условное наклонениеизсәмизсәңизсәизсәкизсәгезизсәләр
Условное наклонение (отр. форма)измәсәмизмәсәңизмәсәизмәсәкизмәсәгезизмәсәләр
Настояще-будущее времяизәмизәсеңизәизәбезизәсезизәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)измимизмисеңизмиизмибезизмисезизмиләр
Прошедшее категорическое вр.издемиздеңиздеиздекиздегезизде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)измәдемизмәдеңизмәдеизмәдекизмәдегезизмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.изгәнменизгәнсеңизгәнизгәнбезизгәнсезизгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)измәгәнменизмәгәнсеңизмәгәнизмәгәнбезизмәгәнсезизмәгәннәр
Будущее категорическое вр.изәчәкменизәчәксеңизәчәкизәчәкбезизәчәксезизәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)измәячәкменизмәячәксеңизмәячәкизмәячәкбезизмәячәксезизмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.изәрменизәрсеңизәризәрбезизәрсезизәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)измәм(ен)измәссеңизмәсизмәбезизмәссезизмәсләр
I
перех.
  1. 1.
    мять, измять; разминать/размять
    • бәрәңге изү — размять (варёный) картофель
  2. 2.
    месить, замешивать/замесить, размешивать/размесить (глину, известь, раствор)
    • камыр изү — замесить тесто
    • камыр изә торган машина — тестомесилка
  3. 3.
    давить, раздавливать/раздавить (лимон, апельсин, виноград)
  4. 4.
    сминать, придавить, подмять под себя, искалечить, изувечить, сильно помять
    • аю аучыны шактый нык изгән — медведь сильно помял охотника
  5. 5.
    тереть, растереть (краску, желтки)
    ◊растирание
    • буяуларны йомырка сарысы белән изү — растереть краски на яичном желтке
    • буяу изүче — растирщик красок
  6. 6.
    разводить/развести на чём-л. (краску в олифе, порошок в воде)
    ◊разведение
    • акбурны җилемдә изү — развести мел на клее
  7. 7.
    топтать, истоптать, вытаптывать
    • мал-туар чәчүлекне изеп бетергән — скотина истоптала посевы
  8. 8.
    перен.давить, угнетать, мучить, тяготеть (одиночество, горе, несчастье, мысль о разлуке)
    • йөрәкне кайгы изә — тоска давит сердце
  9. 9.
    угнетать, эксплуатировать
    ◊гнёт, угнетение, ярмо, иго; эксплуатация
    • милли изү — национальный гнёт
    • капитал изүе астында яшәү — жить под гнётом капитала
Устойчивые сочетания
существительноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма

Таблица составлена автоматически программой Apertium (GPL-3) и может содержать ошибки и редкие формы.

падежед. ч.мн. ч.
Им.изүизүләр
Прит.изүнеңизүләрнең
Д.изүгәизүләргә
В.изүнеизүләрне
М.изүдәизүләрдә
Исх.изүдәнизүләрдән
Принадлежность
лицоед. ч.мн. ч.
1-еизүемизүебез
2-еизүеңизүегез
3-еизүеизүләре
II
  1. 1.
    ворот, вырез
    • күлмәк изүе — ворот рубахи, платья
    • изү уемы — вырез ворота, выемка
  2. 2.
    грудь, перед исподней одежды
    • изүе ачык — грудь нараспашку, с распахнутым воротом
    • изүенә брошка кадаган — на грудь приколота брошка
  3. 3.
    этногр.нагрудник; нагрудное женское украшение; см. тж. изүчә
  4. 4.
    диал.загнутый край ткани