кыру
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | кырырга | кырмаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | кырмак | |
| Имя действия | кыру | кырмау |
| Причастие настоящего времени | кыручы | кырмаучы |
| Причастие прошедшего времени | кырган | кырмаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | кырачак | кырмаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | кырасы | кырмыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | кырыр | кырмас |
| Деепричастие сопутствия действию | кырып | кырмыйча |
| Деепричастие предшествия действию | кырганчы | кырмаганчы |
| Деепричастие постдействия | кыргач | кырмагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | кырыйм | кыр | кырсын | кырыйк | кырыгыз | кырсыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | кырмыйм | кырма | кырмасын | кырмыйк | кырмагыз | кырмасыннар |
| Условное наклонение | кырсам | кырсаң | кырса | кырсак | кырсагыз | кырсалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | кырмасам | кырмасаң | кырмаса | кырмасак | кырмасагыз | кырмасалар |
| Настояще-будущее время | кырам | кырасың | кыра | кырабыз | кырасыз | кыралар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | кырмыйм | кырмыйсың | кырмый | кырмыйбыз | кырмыйсыз | кырмыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | кырдым | кырдың | кырды | кырдык | кырдыгыз | кырды(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | кырмадым | кырмадың | кырмады | кырмадык | кырмадыгыз | кырмады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | кырганмын | кыргансың | кырган | кырганбыз | кыргансыз | кырганнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | кырмаганмын | кырмагансың | кырмаган | кырмаганбыз | кырмагансыз | кырмаганнар |
| Будущее категорическое вр. | кырачакмын | кырачаксың | кырачак | кырачакбыз | кырачаксыз | кырачаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | кырмаячакмын | кырмаячаксың | кырмаячак | кырмаячакбыз | кырмаячаксыз | кырмаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | кырырмын | кырырсың | кырыр | кырырбыз | кырырсыз | кырырлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | кырмам(ын) | кырмассың | кырмас | кырмабыз | кырмассыз | кырмаслар |
I
перех.
- 1.скоблить, подскабливать/подскоблить; соскабливать/соскоблить
- бүрәнә кыру — скоблить бревно
- идәннән балчык кыру — соскабливать глину с пола
- 2.
- 3.
- 4.см. кыршу
- итек аякны кыра — сапоги натирают ноги
- 5.
- 6.
- 7.
Устойчивые сочетания
- кырып алу — наскребать/наскрести, подскребать/подскрести; поскребать/поскрести
- кырып бетерү — истереть
- кырып карау — заскребать/заскрести
- кырып тазарту — соскребать/соскрести; выскребать, выскрёбывать/выскрести
- кырып ташлау — отскребать/отскрести
II
перех.
- 1.
- 2.
- 3.ирон.наделывать/наделать (дела)
- ни кырдың инде? — ну, что ты наделал?
- күп эш кырды дисеңме? — думаешь, он много наделал дел?
Фразеологизмы
- кырган(сың) икән! — наломал же (ты) дров!