сизү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәсизәргәсизмәскә
Инфинитив на -мак/-мәксизмәк
Имя действиясизүсизмәү
Причастие настоящего временисизүчесизмәүче
Причастие прошедшего временисизгәнсизмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячаксизәчәксизмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсысизәсесизмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арсизәрсизмәс
Деепричастие сопутствия действиюсизепсизмичә
Деепричастие предшествия действиюсизгәнчесизмәгәнче
Деепричастие постдействиясизгәчсизмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениесизимсизсизсенсизиксизегезсизсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)сизмимсизмәсизмәсенсизмиксизмәгезсизмәсеннәр
Условное наклонениесизсәмсизсәңсизсәсизсәксизсәгезсизсәләр
Условное наклонение (отр. форма)сизмәсәмсизмәсәңсизмәсәсизмәсәксизмәсәгезсизмәсәләр
Настояще-будущее времясизәмсизәсеңсизәсизәбезсизәсезсизәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)сизмимсизмисеңсизмисизмибезсизмисезсизмиләр
Прошедшее категорическое вр.сиздемсиздеңсиздесиздексиздегезсизде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)сизмәдемсизмәдеңсизмәдесизмәдексизмәдегезсизмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.сизгәнменсизгәнсеңсизгәнсизгәнбезсизгәнсезсизгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)сизмәгәнменсизмәгәнсеңсизмәгәнсизмәгәнбезсизмәгәнсезсизмәгәннәр
Будущее категорическое вр.сизәчәкменсизәчәксеңсизәчәксизәчәкбезсизәчәксезсизәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)сизмәячәкменсизмәячәксеңсизмәячәксизмәячәкбезсизмәячәксезсизмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.сизәрменсизәрсеңсизәрсизәрбезсизәрсезсизәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)сизмәм(ен)сизмәссеңсизмәссизмәбезсизмәссезсизмәсләр
перех.
  1. 1.
    в разн. знач.чувствовать, почувствовать что
    • ис сизү — чувствовать запах
    • авырту сизү — чувствовать боль
  2. 2.
    ощущать/ощутить что
    ◊ощущение
    • салкынны сизү — ощутить холод
    • тәм сизү — ощущать вкус
  3. 3.
    чуять, почуять, учуять разг. (о животных, птицах, рыбах)
    • ау эте исне тиз сизә — охотничья собака быстро чувствует запах
  4. 4.
    замечать/заметить, обнаруживать/обнаружить, примечать/приметить что
    • берәү дә сизмәде — никто не заметил
    • вакыт үткәнен сизмәдек — мы не заметили, как прошло время
  5. 5.
    догадываться/догадаться о чём, чувствовать, почувствовать, смекать/смекнуть что
    ◊догадка
    • ул берни дә сизмәде — он ни о чём не догадался
    • аның сүзләреннән сиздем — я догадался (почувствовал) по его словам
  6. 6.
    предчувствовать, чувствовать/почувствовать (интуитивно); чуять, почуять; ср. сизенү
    • йөрәгем сизә — сердце чует
    • аның киләсен күңелем сизә — чует моё сердце, что он придёт
  7. 7.
    спец.осязать
    1. а)
      осязание
      • сизү органнары — органы чувств
    2. б)
      перен.чутьё, инстинкт; нюх; догадливость, сообразительность, смётка
  8. 8.
    незаметно для себя; бессознательно, самопроизвольно, непроизвольно
    • в знач. нареч.сизмәстән — нареч.нечаянно
      • сизмәстән әйтеп кую — непроизвольно высказать
      • үзе дә сизмәстән җырлап җибәрде — он запел незаметно для себя
Устойчивые сочетания