чеметү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	чеметергә	чеметмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	чеметмәк
Имя действия	чеметү	чеметмәү
Причастие настоящего времени	чеметүче	чеметмәүче
Причастие прошедшего времени	чеметкән	чеметмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	чеметәчәк	чеметмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	чеметәсе	чеметмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	чеметер	чеметмәс
Деепричастие сопутствия действию	чеметеп	чеметмичә
Деепричастие предшествия действию	чеметкәнче	чеметмәгәнче
Деепричастие постдействия	чеметкәч	чеметмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	чеметим	чемет	чеметсен	чеметик	чеметегез	чеметсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	чеметмим	чеметмә	чеметмәсен	чеметмик	чеметмәгез	чеметмәсеннәр
Условное наклонение	чеметсәм	чеметсәң	чеметсә	чеметсәк	чеметсәгез	чеметсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	чеметмәсәм	чеметмәсәң	чеметмәсә	чеметмәсәк	чеметмәсәгез	чеметмәсәләр
Настояще-будущее время	чеметәм	чеметәсең	чеметә	чеметәбез	чеметәсез	чеметәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	чеметмим	чеметмисең	чеметми	чеметмибез	чеметмисез	чеметмиләр
Прошедшее категорическое вр.	чеметтем	чеметтең	чеметте	чеметтек	чеметтегез	чеметте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	чеметмәдем	чеметмәдең	чеметмәде	чеметмәдек	чеметмәдегез	чеметмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	чеметкәнмен	чеметкәнсең	чеметкән	чеметкәнбез	чеметкәнсез	чеметкәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	чеметмәгәнмен	чеметмәгәнсең	чеметмәгән	чеметмәгәнбез	чеметмәгәнсез	чеметмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	чеметәчәкмен	чеметәчәксең	чеметәчәк	чеметәчәкбез	чеметәчәксез	чеметәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	чеметмәячәкмен	чеметмәячәксең	чеметмәячәк	чеметмәячәкбыз	чеметмәячәксыз	чеметмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	чеметермен	чеметерсең	чеметер	чеметербез	чеметерсез	чеметерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	чеметмәм(ен)	чеметмәссең	чеметмәс	чеметмәбез	чеметмәссез	чеметмәсләр

перех.

1.
щипать/щипнуть, ущипнуть
◊щипание
◊щипок, щипка
- беләген чеметү — ущипнуть руку кого
2.
перен.щипать
◊щипнуть, ущипнуть, вызывать/вызвать ощущение боли, жжения
◊щипание
- салкын колакларны чеметә — мороз щиплет уши
3.
перен.больно задеть, кольнуть кого-что
- бу сүз аның йөрәген чеметте — это слово кольнуло его в сердце
4.
спец.делать сборки, присборивать/присборить (оборки, занавески); см. тж. бөрү, җыеру

Устойчивые сочетания

чеметеп алу
1. 1.
  щипнуть, ущипнуть
2. 2.
  перен.кольнуть, больно задеть
чеметеп бетерү
1. 1.
  исщипать
2. 2.
  закончить делать сборки
чеметеп кую — см. чеметеп алу
чеметеп өзү — отщипнуть, щипком отделить, оторвать
чеметеп тегү — шить со сборками; шить, делая щипки

Фразеологизмы

чеметеп-чеметеп алу — пощипывать (о холоде)
чеметеп-чеметеп кенә — перен.понемножку, осторожненько; см. тж. аз-азлап
- чеметеп-чеметеп кенә әйтеп бару — высказывать понемножку (обо всём)
- чеметеп-чеметеп кенә басып бару — шагать мелкими шажками, на цыпочках