чыдау
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | чыдарга | чыдамаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | чыдамак | |
| Имя действия | чыдау | чыдамау |
| Причастие настоящего времени | чыдаучы | чыдамаучы |
| Причастие прошедшего времени | чыдаган | чыдамаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | чыдаячак | чыдамаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | чыдыйсы | чыдамыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | чыдар | чыдамас |
| Деепричастие сопутствия действию | чыдап | чыдамыйча |
| Деепричастие предшествия действию | чыдаганчы | чыдамаганчы |
| Деепричастие постдействия | чыдагач | чыдамагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | чыдыйм | чыда | чыдасын | чыдыйк | чыдагыз | чыдасыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | чыдамыйм | чыдама | чыдамасын | чыдамыйк | чыдамагыз | чыдамасыннар |
| Условное наклонение | чыдасам | чыдасаң | чыдаса | чыдасак | чыдасагыз | чыдасалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | чыдамасам | чыдамасаң | чыдамаса | чыдамасак | чыдамасагыз | чыдамасалар |
| Настояще-будущее время | чыдыйм | чыдыйсың | чыдый | чыдыйбыз | чыдыйсыз | чыдыйлар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | чыдамыйм | чыдамыйсың | чыдамый | чыдамыйбыз | чыдамыйсыз | чыдамыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | чыдадым | чыдадың | чыдады | чыдадык | чыдадыгыз | чыдады(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | чыдамадым | чыдамадың | чыдамады | чыдамадык | чыдамадыгыз | чыдамады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | чыдаганмын | чыдагансың | чыдаган | чыдаганбыз | чыдагансыз | чыдаганнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | чыдамаганмын | чыдамагансың | чыдамаган | чыдамаганбыз | чыдамагансыз | чыдамаганнар |
| Будущее категорическое вр. | чыдаячакмын | чыдаячаксың | чыдаячак | чыдаячакбыз | чыдаячаксыз | чыдаячаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | чыдамаячакмын | чыдамаячаксың | чыдамаячак | чыдамаячакбыз | чыдамаячаксыз | чыдамаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | чыдармын | чыдарсың | чыдар | чыдарбыз | чыдарсыз | чыдарлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | чыдамам(ын) | чыдамассың | чыдамас | чыдамабыз | чыдамассыз | чыдамаслар |
неперех.
- 1.
- 2.выдерживать/выдержать
- аерылып торуга чыдый алмау — не выдержать разлуку
- нервылар чыдамый — нервы не выдерживают
- 3.устоять, выстоять, удержаться
- янауларга чыдау — выстоять против угроз
- авырлыкка чыдау — выстоять против трудностей
- 4.перен.выдержать, сохраниться; остаться целым (невредимым)
- бер елга куян тиресе дә чыдый — один год и заячий мех выдержит
- погов.шыңгырдаган агач озакка чыдый — скрипучее дерево долго стоит
Устойчивые сочетания
- чыдап калу — стерпеть, утерпеть; см. тж. түзеп калу
- чыдап карау — попробовать терпеть, пытаться терпеть
- чыдап тору — терпеть, выносить; см. тж. түзеп тору
- чыдый алмаслык — нестерпимый, невыносимый, несносный
- чыдый алу — иметь терпение, терпеть; см. тж. түзә алу