шәлперәю

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәшәлперәергәшәлперәймәскә
Инфинитив на -мак/-мәкшәлперәймәк
Имя действияшәлперәюшәлперәймәү
Причастие настоящего временишәлперәючешәлперәймәүче
Причастие прошедшего временишәлперәйгәншәлперәймәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакшәлперәячәкшәлперәймәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсышәлперәясешәлперәймисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аршәлперәершәлперәймәс
Деепричастие сопутствия действиюшәлперәепшәлперәймичә
Деепричастие предшествия действиюшәлперәйгәнчешәлперәймәгәнче
Деепричастие постдействияшәлперәйгәчшәлперәймәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениешәлперәемшәлперәйшәлперәйсеншәлперәйикшәлперәегезшәлперәйсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)шәлперәймимшәлперәймәшәлперәймәсеншәлперәймикшәлперәймәгезшәлперәймәсеннәр
Условное наклонениешәлперәйсәмшәлперәйсәңшәлперәйсәшәлперәйсәкшәлперәйсәгезшәлперәйсәләр
Условное наклонение (отр. форма)шәлперәймәсәмшәлперәймәсәңшәлперәймәсәшәлперәймәсәкшәлперәймәсәгезшәлперәймәсәләр
Настояще-будущее времяшәлперәямшәлперәясеңшәлперәяшәлперәябезшәлперәясезшәлперәяләр
Настояще-будущее время (отр. форма)шәлперәймимшәлперәймисеңшәлперәймишәлперәймибезшәлперәймисезшәлперәймиләр
Прошедшее категорическое вр.шәлперәйдемшәлперәйдеңшәлперәйдешәлперәйдекшәлперәйдегезшәлперәйде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)шәлперәймәдемшәлперәймәдеңшәлперәймәдешәлперәймәдекшәлперәймәдегезшәлперәймәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.шәлперәйгәнменшәлперәйгәнсеңшәлперәйгәншәлперәйгәнбезшәлперәйгәнсезшәлперәйгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)шәлперәймәгәнменшәлперәймәгәнсеңшәлперәймәгәншәлперәймәгәнбезшәлперәймәгәнсезшәлперәймәгәннәр
Будущее категорическое вр.шәлперәячәкменшәлперәячәксеңшәлперәячәкшәлперәячәкбезшәлперәячәксезшәлперәячәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)шәлперәймәячәкменшәлперәймәячәксеңшәлперәймәячәкшәлперәймәячәкбезшәлперәймәячәксезшәлперәймәячәкләр
Будущее неопределённое вр.шәлперәерменшәлперәерсеңшәлперәершәлперәербезшәлперәерсезшәлперәерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)шәлперәймәм(ен)шәлперәймәссеңшәлперәймәсшәлперәймәбезшәлперәймәссезшәлперәймәсләр
неперех.
  1. 1.
    отвисать/отвиснуть (о губах, ушах); обвисать/обвиснуть (об усах, плечах и т. п.)
  2. 2.
    увядать/увянуть, вянуть/завянуть
    ◊увядание (о растениях, листьях и цветах)
    • эсседән помидорлар шәлперәйгән — от жары помидоры завяли
    • кырау көчле булган, бәрәңге яфраклары шәлперәйгән — мороз был сильный, побил картофельную ботву (букв. листья картофеля завяли)
  3. 3.
    слабеть, ослабевать/ослабеть; расслабеть/расслабнуть; становиться/стать дряблым (о крыльях птицы, руках больного человека, о теле от усталости и голода и т. п.)
    • шәлперәйгән гәүдә — дряблое тело
  4. 4.
    перен.раскисать/раскиснуть (о человеке)
    • эштән туктадым дип, шәлперәергә ярамый — нельзя раскисать из-за того, что перестал работать
Устойчивые сочетания