бүлү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәбүләргәбүлмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкбүлмәк
Имя действиябүлүбүлмәү
Причастие настоящего временибүлүчебүлмәүче
Причастие прошедшего временибүлгәнбүлмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакбүләчәкбүлмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыбүләсебүлмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арбүләрбүлмәс
Деепричастие сопутствия действиюбүлепбүлмичә
Деепричастие предшествия действиюбүлгәнчебүлмәгәнче
Деепричастие постдействиябүлгәчбүлмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениебүлимбүлбүлсенбүликбүлегезбүлсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)бүлмимбүлмәбүлмәсенбүлмикбүлмәгезбүлмәсеннәр
Условное наклонениебүлсәмбүлсәңбүлсәбүлсәкбүлсәгезбүлсәләр
Условное наклонение (отр. форма)бүлмәсәмбүлмәсәңбүлмәсәбүлмәсәкбүлмәсәгезбүлмәсәләр
Настояще-будущее времябүләмбүләсеңбүләбүләбезбүләсезбүләләр
Настояще-будущее время (отр. форма)бүлмимбүлмисеңбүлмибүлмибезбүлмисезбүлмиләр
Прошедшее категорическое вр.бүлдембүлдеңбүлдебүлдекбүлдегезбүлде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)бүлмәдембүлмәдеңбүлмәдебүлмәдекбүлмәдегезбүлмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.бүлгәнменбүлгәнсеңбүлгәнбүлгәнбезбүлгәнсезбүлгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)бүлмәгәнменбүлмәгәнсеңбүлмәгәнбүлмәгәнбезбүлмәгәнсезбүлмәгәннәр
Будущее категорическое вр.бүләчәкменбүләчәксеңбүләчәкбүләчәкбезбүләчәксезбүләчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)бүлмәячәкменбүлмәячәксеңбүлмәячәкбүлмәячәкбезбүлмәячәксезбүлмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.бүләрменбүләрсеңбүләрбүләрбезбүләрсезбүләрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)бүлмәм(ен)бүлмәссеңбүлмәсбүлмәбезбүлмәссезбүлмәсләр
перех.
  1. 1.
    делить/поделить, разделять/разделить, распределять/распределить
    ◊деление, разделение, распределение
    • табышны бүлү — делить доход
    • алманы урталай бүлү — разделить яблоко пополам
  2. 2.
    наливать/налить (суп)
  3. 3.
    1. а)
      делить, разделять/разделить, разбивать/разбить, распределять/распределить
      ◊разделение, распределение
      • туристларны төркемнәргә бүлү — разделить туристов по группам
    2. б)
      делить, распределять/распределить, разделять/разделить
      ◊распределение, разделение
      • вазифалар бүлү — распределить обязанности
      • рольләрне бүлү — делить роли
  4. 4.
    делить, расчленять, классифицировать
    ◊расчленение, классификация
    • әсәрләрне ике сортка бүлү — произведения делить на два сорта
  5. 5.
    разделять/разделить, разбивать/разбить, расчленять/расчленить
    ◊разделение, расчленение
    • хикәяне бүлекләргә бүлү — разбить повесть на главы
    • җирне кишәрлекләргә бүлү — разделить землю на участки
  6. 6.
    мат.делить, разделять/разделить
    ◊деление
    • егермене икегә бүлү — делить двадцать на два
    • бүлү гамәле — действие деления
  7. 7.
    перегораживать/перегородить, разгораживать/разгородить, отгораживать/отгородить, отделять/отделить
    ◊перегораживание, отгораживание, отделение
    • бүлмәнең бер өлешен бүлү — отделить часть комнаты
    • бакчаны койма белән бүлү — отгородить сад забором
  8. 8.
    1. а)
      прерывать/прервать (разговор, работу, отдых)
    2. б)
      преграждать/преградить
      ◊преграждение
      • елга юлны бүлде — река преградила дорогу
  9. 9.
    делить, выделять/выделить
    ◊выделение
    • уңыш бүлү — делить урожай
    • эшчеләргә премия бүлү — выделить рабочим премию
  10. 10.
    разг. см. бүлешү 2