йөгерү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәйөгерергәйөгермәскә
Инфинитив на -мак/-мәкйөгермәк
Имя действияйөгерүйөгермәү
Причастие настоящего временийөгерүчейөгермәүче
Причастие прошедшего временийөгергәнйөгермәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакйөгерәчәкйөгермәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыйөгерәсейөгермисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арйөгерерйөгермәс
Деепричастие сопутствия действиюйөгерепйөгермичә
Деепричастие предшествия действиюйөгергәнчейөгермәгәнче
Деепричастие постдействияйөгергәчйөгермәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениейөгеримйөгерйөгерсенйөгерикйөгерегезйөгерсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)йөгермимйөгермәйөгермәсенйөгермикйөгермәгезйөгермәсеннәр
Условное наклонениейөгерсәмйөгерсәңйөгерсәйөгерсәкйөгерсәгезйөгерсәләр
Условное наклонение (отр. форма)йөгермәсәмйөгермәсәңйөгермәсәйөгермәсәкйөгермәсәгезйөгермәсәләр
Настояще-будущее времяйөгерәмйөгерәсеңйөгерәйөгерәбезйөгерәсезйөгерәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)йөгермимйөгермисеңйөгермийөгермибезйөгермисезйөгермиләр
Прошедшее категорическое вр.йөгердемйөгердеңйөгердейөгердекйөгердегезйөгерде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)йөгермәдемйөгермәдеңйөгермәдейөгермәдекйөгермәдегезйөгермәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.йөгергәнменйөгергәнсеңйөгергәнйөгергәнбезйөгергәнсезйөгергәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)йөгермәгәнменйөгермәгәнсеңйөгермәгәнйөгермәгәнбезйөгермәгәнсезйөгермәгәннәр
Будущее категорическое вр.йөгерәчәкменйөгерәчәксеңйөгерәчәкйөгерәчәкбезйөгерәчәксезйөгерәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)йөгермәячәкменйөгермәячәксеңйөгермәячәкйөгермәячәкбезйөгермәячәксезйөгермәячәкләр
Будущее неопределённое вр.йөгерерменйөгерерсеңйөгерерйөгерербезйөгерерсезйөгерерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)йөгермәм(ен)йөгермәссеңйөгермәсйөгермәбезйөгермәссезйөгермәсләр
I
неперех.
  1. 1.
    в разн. знач.бегать/бежать
    ◊бег; пробежка
    • йөгерү тизлеге — скорость бега
    • ерак арага йөгерү — бежать на длинную дистанцию
  2. 2.
    • в знач. нареч.йөгереп — бегом, быстро
      • йөгереп аның янына килү — бегом прибежать к нему
      • йөгереп баскычтан менеп китү — бегом подняться по лестнице
  3. 3.
    в разн. знач.
    1. а)
      бежать, побежать
      • ярдәмгә йөгерү — бежать на помощь
      • таулардан гөрләвекләр йөгерде — с гор побежали ручьи
    2. б)
      перен.пробежать
      • бөтен тәнгә кискен салкын йөгерде — по всему телу пробежал острый холод
      • йөзенә сагыш күлә-гәсе йөгерде — по лицу пробежала тень тоски
  4. 4.
    1. а)
      убегать/убежать, побежать к кому-л., чему-л. или куда, за кем, за чем
      • иртә саен су буена йөгерү — каждое утро убегать к речке
      • доктор чакырырга йөгерү — побежать за доктором
    2. б)
      убегать/убежать; забегать/забежать
      • урманга йөгерү — забежать в лес
      • саубуллашмыйча йөгерү — убежать не простившись
  5. 5.
    разбегаться/разбежаться
    • буталышып, төрле якка йөгерү — растерявшись, разбежаться
  6. 6.
    прям.перен.бегать
    • әрле-бирле йөгерү — бегать взад и вперёд (туда и сюда); беготня
    • көн-төн хуҗалык эшләре белән йөгерү — день и ночь бегать по хозяйственным делам
Устойчивые сочетания
II
неперех.
  1. 1.
    покрываться, покрыться чем-л.
    • яшеллек йөгерү — покрыться зеленью (о лесе, деревьях, земле)
    • офыкка алсу кызыллык йөгерә — горизонт покрывается розово-красным цветом
  2. 2.
    перен. в сочет. с некоторыми сущ. имеет индив. переводы
    • йөзенә кызыллык йөгерде — лицо (его) залилось (покрылось) румянцем
    • күзләренә кан йөгергән — глаза налиты кровью
III
неперех.
случаться (о животных)