кабызу

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	кабызырга	кабызмаска
Инфинитив на -мак/-мәк	кабызмак
Имя действия	кабызу	кабызмау
Причастие настоящего времени	кабызучы	кабызмаучы
Причастие прошедшего времени	кабызган	кабызмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	кабызачак	кабызмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	кабызасы	кабызмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	кабызыр	кабызмас
Деепричастие сопутствия действию	кабызып	кабызмыйча
Деепричастие предшествия действию	кабызганчы	кабызмаганчы
Деепричастие постдействия	кабызгач	кабызмагач

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	кабызыйм	кабыз	кабызсын	кабызыйк	кабызыгыз	кабызсыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	кабызмыйм	кабызма	кабызмасын	кабызмыйк	кабызмагыз	кабызмасыннар
Условное наклонение	кабызсам	кабызсаң	кабызса	кабызсак	кабызсагыз	кабызсалар
Условное наклонение (отр. форма)	кабызмасам	кабызмасаң	кабызмаса	кабызмасак	кабызмасагыз	кабызмасалар
Настояще-будущее время	кабызам	кабызасың	кабыза	кабызабыз	кабызасыз	кабызалар
Настояще-будущее время (отр. форма)	кабызмыйм	кабызмыйсың	кабызмый	кабызмыйбыз	кабызмыйсыз	кабызмыйлар
Прошедшее категорическое вр.	кабыздым	кабыздың	кабызды	кабыздык	кабыздыгыз	кабызды(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	кабызмадым	кабызмадың	кабызмады	кабызмадык	кабызмадыгыз	кабызмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.	кабызганмын	кабызгансың	кабызган	кабызганбыз	кабызгансыз	кабызганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	кабызмаганмын	кабызмагансың	кабызмаган	кабызмаганбыз	кабызмагансыз	кабызмаганнар
Будущее категорическое вр.	кабызачакмын	кабызачаксың	кабызачак	кабызачакбыз	кабызачаксыз	кабызачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	кабызмаячакмын	кабызмаячаксың	кабызмаячак	кабызмаячакбыз	кабызмаячаксыз	кабызмаячаклар
Будущее неопределённое вр.	кабызырмын	кабызырсың	кабызыр	кабызырбыз	кабызырсыз	кабызырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	кабызмам(ын)	кабызмассың	кабызмас	кабызмабыз	кабызмассыз	кабызмаслар

перех.

1.
зажигать/зажечь, разжигать/разжечь, засветить (свечу, лампу, фонарь, электрические лампочки и т. п.)
◊зажигание, разжигание
- шофер фараларны кабызды — шофёр зажёг фары
- бүлмәдә лампа кабыздылар — в комнате засветили лампу
2.
заводить/завести, включать/включить
◊заведение, включение
- мотор кабызу — завести мотор
3.
тех.задувать/задуть (доменную печь)
◊задувание, задувка
4.
зажигать/зажечь, прикуривать/прикурить, закуривать/закурить (папиросу, трубку и т. п.)
◊зажигание, прикуривание, закуривание
5.
перен.зажигать/зажечь; пробуждать/пробудить, разбудить, возбуждать/возбудить (чувства, настроение и т. п.)
◊зажигание, пробуждение, возбуждение
- йөрәктә мәхәббәт кабызу — зажечь любовь в сердце
- күңелдә илһам кабызу — пробудить вдохновение в душе
6.
перен.зажигать/зажечь, вдохновлять/вдохновить, повлечь (за собой), поднимать/поднять дух у кого-л.
◊зажигание, вдохновение
- иптәшләрендә эшкә дәрт кабыза иде — вдохновлял товарищей к работе
7.
перен.разжигать/разжечь (ненависть, конфликт, вражду, тщеславие и т. п.)
◊разжигание

Устойчивые сочетания

кабызып җибәрү — задуть
- домнаны кабызып җибәрү — задуть домну