кичү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәкичәргәкичмәскә
Инфинитив на -мак/-мәккичмәк
Имя действиякичүкичмәү
Причастие настоящего временикичүчекичмәүче
Причастие прошедшего временикичкәнкичмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячаккичәчәккичмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыкичәсекичмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аркичәркичмәс
Деепричастие сопутствия действиюкичепкичмичә
Деепричастие предшествия действиюкичкәнчекичмәгәнче
Деепричастие постдействиякичкәчкичмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениекичимкичкичсенкичиккичегезкичсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)кичмимкичмәкичмәсенкичмиккичмәгезкичмәсеннәр
Условное наклонениекичсәмкичсәңкичсәкичсәккичсәгезкичсәләр
Условное наклонение (отр. форма)кичмәсәмкичмәсәңкичмәсәкичмәсәккичмәсәгезкичмәсәләр
Настояще-будущее времякичәмкичәсеңкичәкичәбезкичәсезкичәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)кичмимкичмисеңкичмикичмибезкичмисезкичмиләр
Прошедшее категорическое вр.кичтемкичтеңкичтекичтеккичтегезкичте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)кичмәдемкичмәдеңкичмәдекичмәдеккичмәдегезкичмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.кичкәнменкичкәнсеңкичкәнкичкәнбезкичкәнсезкичкәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)кичмәгәнменкичмәгәнсеңкичмәгәнкичмәгәнбезкичмәгәнсезкичмәгәннәр
Будущее категорическое вр.кичәчәкменкичәчәксеңкичәчәккичәчәкбезкичәчәксезкичәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)кичмәячәкменкичмәячәксеңкичмәячәккичмәячәкбызкичмәячәксызкичмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.кичәрменкичәрсеңкичәркичәрбезкичәрсезкичәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)кичмәм(ен)кичмәссеңкичмәскичмәбезкичмәссезкичмәсләр
I
неперех.
  1. 1.
    переходить/перейти что-л. или через что-л. (дорогу, через дорогу; мост, через мост; границу, через границу; лес, через лес); переправляться/переправиться, через что-л.
    ◊переход, переправа, переправка
    • елганы кичү — переходить реку; переходить через реку
    • фронт сызыгын кичү — перейти линию фронта
  2. 2.
    воен.форсировать что-л. (обычно водную преграду)
    ◊форсирование
    • ут астында елганы кичү — под огнём форсировать реку
    • танклар тимер юлны кичтеләр — танки форсировали железную дорогу
  3. 3.
    1. а)
      проходить/пройти, проезжать/проехать что-л. (горы, пустыни, всю страну и т. п.)
      ◊прохождение, проезд
      • утны-суны кичү — пройти огонь и воду
      • авыр сугыш еллары кичү — пройти трудные дороги войны
    2. б)
      обходить/обойти что-л.
      ◊обход
      • бик күп илләр кичү — обойти много стран
    3. в)
      проходить/пройти (о времени)
      • көннәр бик әкрен кичәләр — дни проходят очень медленно
  4. 4.
    редко см. кичерү
    • күп кайгылар кичү — пережить много горя
    • погов.үз башыннан кичмәгән аңламас — тот, кто не пережил (сам), не поймёт
Устойчивые сочетания
III
перех.
  1. 1.
    уст.книжн.см. кичерү II 1
    • кичә күр, әгәр йөрәк яраңа кагылсам — прости, если задел твою сердечную рану
  2. 2.
    неперех.перен.отказываться/отказаться, отрекаться/отречься
    ◊отречение, отказ
    • бу малдан кичәм — отказываюсь от этого добра (богатства)
    • барсыннан инде кичте — от всего теперь отрёкся
существительноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
падежед. ч.мн. ч.
Им.кичүкичүләр
Прит.кичүнеңкичүләрнең
Д.кичүгәкичүләргә
В.кичүнекичүләрне
М.кичүдәкичүләрдә
Исх.кичүдәнкичүләрдән
Принадлежность
лицоед. ч.мн. ч.
1-еемебез
2-ееңегез
3-еекичүләре
II
брод; переправа
  • бу тирәдәге кичүләрне яхшы белү — хорошо знать здешние броды
  • кичүдә халык бик күп — у переправы очень много народу