күзәтү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	күзәтергә	күзәтмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	күзәтмәк
Имя действия	күзәтү	күзәтмәү
Причастие настоящего времени	күзәтүче	күзәтмәүче
Причастие прошедшего времени	күзәткән	күзәтмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	күзәтәчәк	күзәтмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	күзәтәсе	күзәтмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	күзәтер	күзәтмәс
Деепричастие сопутствия действию	күзәтеп	күзәтмичә
Деепричастие предшествия действию	күзәткәнче	күзәтмәгәнче
Деепричастие постдействия	күзәткәч	күзәтмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	күзәтим	күзәт	күзәтсен	күзәтик	күзәтегез	күзәтсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	күзәтмим	күзәтмә	күзәтмәсен	күзәтмик	күзәтмәгез	күзәтмәсеннәр
Условное наклонение	күзәтсәм	күзәтсәң	күзәтсә	күзәтсәк	күзәтсәгез	күзәтсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	күзәтмәсәм	күзәтмәсәң	күзәтмәсә	күзәтмәсәк	күзәтмәсәгез	күзәтмәсәләр
Настояще-будущее время	күзәтәм	күзәтәсең	күзәтә	күзәтәбез	күзәтәсез	күзәтәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	күзәтмим	күзәтмисең	күзәтми	күзәтмибез	күзәтмисез	күзәтмиләр
Прошедшее категорическое вр.	күзәттем	күзәттең	күзәтте	күзәттек	күзәттегез	күзәтте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	күзәтмәдем	күзәтмәдең	күзәтмәде	күзәтмәдек	күзәтмәдегез	күзәтмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	күзәткәнмен	күзәткәнсең	күзәткән	күзәткәнбез	күзәткәнсез	күзәткәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	күзәтмәгәнмен	күзәтмәгәнсең	күзәтмәгән	күзәтмәгәнбез	күзәтмәгәнсез	күзәтмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	күзәтәчәкмен	күзәтәчәксең	күзәтәчәк	күзәтәчәкбез	күзәтәчәксез	күзәтәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	күзәтмәячәкмен	күзәтмәячәксең	күзәтмәячәк	күзәтмәячәкбыз	күзәтмәячәксыз	күзәтмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	күзәтермен	күзәтерсең	күзәтер	күзәтербез	күзәтерсез	күзәтерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	күзәтмәм(ен)	күзәтмәссең	күзәтмәс	күзәтмәбез	күзәтмәссез	күзәтмәсләр

перех.

1.
наблюдать, следить что-л. и без доп., за кем, чем-л.; созерцать, обозревать/обозреть
◊наблюдение, обзор, созерцание
- күгәрченнәр очышын күзәтү — следить (наблюдать) полёт голубей
- самолёттан тайга киңлекләрен күзәтү — обозревать с самолёта таёжные просторы
2.
следить, надзирать, присматривать, присмотреть
◊надзор, слежение
- тәртип күзәтү — надзирать за порядком
- сәламәтлекне күзәтү — следить за здоровьем
3.
наблюдать, следить (с целью разоблачения), шпионить
◊наблюдение, слежка за кем, чем-л.
- дошманның хәрәкәтен күзәтү — следить за движением противника
- шикле кешене күзәтү — слежка за подозрительным человеком
4.
выглядывать/выглядеть, высмотреть, замечать/заметить (наблюдая)
- барысын да күрү, күзәтү — всё увидеть, высмотреть
5.
обозревать/обозреть
◊обозрение, обзор
- халыкара күзәтү — международный обзор
- әдәби күзәтү — литературное обозрение
6.
исследовать, изучать/изучить, обозревать/обозреть
◊исследование, изучение, обзор
- язучының иҗат юлын күзәтү — обозревать (исследовать) творческий путь писателя
7.
перен.преследовать (какую-л. цель), иметь в виду; выжидать
◊ожидание, выжидание, преследование
- халык мәнфәгатен күзәтү — преследовать интересы народа
- үз файдасын күзәтү — преследовать (иметь в виду) личные выгоды
8.
перен.соблюдать, хранить, оберегать, уважать (обычаи, традиции)
◊соблюдение, уважение

Устойчивые сочетания

күзәтеп бару — обозревать что-л. следить, проследить за чем-л. (за газетами и журналами — регулярно)
күзәтеп барып тоту — выследить (проследить) и поймать
күзәтеп йөрү
1. 1.
  следить, наблюдать, вести наблюдение за кем, чем-л. (продолжительное время)
2. 2.
  присматриваться к кому, чему-л.
күзәтеп тору — наблюдать, следить (со стороны, скрытно)
күзәтү астындагы — поднадзорный; находящийся под наблюдением