ныгу
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | ныгырга | ныгымаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | ныгымак | |
| Имя действия | ныгу | ныгымау |
| Причастие настоящего времени | ныгучы | ныгымаучы |
| Причастие прошедшего времени | ныгыган | ныгымаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | ныгыячак | ныгымаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | ныгыйсы | ныгымыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | ныгыр | ныгымас |
| Деепричастие сопутствия действию | ныгып | ныгымыйча |
| Деепричастие предшествия действию | ныгыганчы | ныгымаганчы |
| Деепричастие постдействия | ныгыгач | ныгымагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | ныгыйм | ныгы | ныгысын | ныгыйк | ныгыгыз | ныгысыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | ныгымыйм | ныгыма | ныгымасын | ныгымыйк | ныгымагыз | ныгымасыннар |
| Условное наклонение | ныгысам | ныгысаң | ныгыса | ныгысак | ныгысагыз | ныгысалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | ныгымасам | ныгымасаң | ныгымаса | ныгымасак | ныгымасагыз | ныгымасалар |
| Настояще-будущее время | ныгыйм | ныгыйсың | ныгый | ныгыйбыз | ныгыйсыз | ныгыйлар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | ныгымыйм | ныгымыйсың | ныгымый | ныгымыйбыз | ныгымыйсыз | ныгымыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | ныгыдым | ныгыдың | ныгыды | ныгыдык | ныгыдыгыз | ныгыды(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | ныгымадым | ныгымадың | ныгымады | ныгымадык | ныгымадыгыз | ныгымады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | ныгыганмын | ныгыгансың | ныгыган | ныгыганбыз | ныгыгансыз | ныгыганнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | ныгымаганмын | ныгымагансың | ныгымаган | ныгымаганбыз | ныгымагансыз | ныгымаганнар |
| Будущее категорическое вр. | ныгыячакмын | ныгыячаксың | ныгыячак | ныгыячакбыз | ныгыячаксыз | ныгыячаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | ныгымаячакмын | ныгымаячаксың | ныгымаячак | ныгымаячакбыз | ныгымаячаксыз | ныгымаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | ныгырмын | ныгырсың | ныгыр | ныгырбыз | ныгырсыз | ныгырлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | ныгымам(ын) | ныгымассың | ныгымас | ныгымабыз | ныгымассыз | ныгымаслар |
неперех.
- 1.в разн. знач.крепнуть/окрепнуть, укрепляться/укрепиться, становиться/стать более крепким, сильным, устойчивым◊укрепление (растения, здоровья, тела, нервов и т. п.)
- бодай үсте, ныгыды — пшеница поднялась, окрепла
- елгада боз ныгыды — на реке лёд окреп
- 2.
- а)укрепляться, сосредоточивать, сконцентрировать силы
- без авылда ныгып алып, дошманның атакасын кайтарырга тиешбез — мы должны укрепиться в деревне и отразить атаку врага
- б)крепнуть/окрепнуть, укрепляться/укрепиться, стать более мощным
- хуҗалык көннән-көн ныгый бара — хозяйство крепнет (становится более мощным) день ото дня
- авылда тормыш ныгый бара — жизнь в деревне всё более крепнет (укрепляется)
- а)
- 3.укрепляться/укрепиться, упрочиваться/упрочиться; стать прочным, надёжным
- аңа карата хисләрем ныгыды — чувства мои к нему упрочились
- илнең халыкара хәле ныгыды — международное положение страны упрочилось
- 4.укрепляться/укрепиться, упрочиваться/упрочиться; прочно утверждаться/утвердиться, устанавливаться/установиться
- класста тәртип ныгыды — в классе укрепилась дисциплина
- 5.крепнуть/окрепнуть, устанавливаться/установиться, складываться/ сложиться, определяться/определиться
- үсмер малайның йөреше әле ныгып җитмәгән — у подростка ещё походка не сложилась