тешләү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	тешләргә	тешләмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	тешләмәк
Имя действия	тешләү	тешләмәү
Причастие настоящего времени	тешләүче	тешләмәүче
Причастие прошедшего времени	тешләгән	тешләмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	тешләячәк	тешләмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	тешлисе	тешләмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	тешләр	тешләмәс
Деепричастие сопутствия действию	тешләп	тешләмичә
Деепричастие предшествия действию	тешләгәнче	тешләмәгәнче
Деепричастие постдействия	тешләгәч	тешләмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	тешлим	тешлә	тешләсен	тешлик	тешләгез	тешләсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	тешләмим	тешләмә	тешләмәсен	тешләмик	тешләмәгез	тешләмәсеннәр
Условное наклонение	тешләсәм	тешләсәң	тешләсә	тешләсәк	тешләсәгез	тешләсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	тешләмәсәм	тешләмәсәң	тешләмәсә	тешләмәсәк	тешләмәсәгез	тешләмәсәләр
Настояще-будущее время	тешлим	тешлисең	тешли	тешлибез	тешлисез	тешлиләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	тешләмим	тешләмисең	тешләми	тешләмибез	тешләмисез	тешләмиләр
Прошедшее категорическое вр.	тешләдем	тешләдең	тешләде	тешләдек	тешләдегез	тешләде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	тешләмәдем	тешләмәдең	тешләмәде	тешләмәдек	тешләмәдегез	тешләмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	тешләгәнмен	тешләгәнсең	тешләгән	тешләгәнбез	тешләгәнсез	тешләгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	тешләмәгәнмен	тешләмәгәнсең	тешләмәгән	тешләмәгәнбез	тешләмәгәнсез	тешләмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	тешләячәкмен	тешләячәксең	тешләячәк	тешләячәкбез	тешләячәксез	тешләячәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	тешләмәячәкмен	тешләмәячәксең	тешләмәячәк	тешләмәячәкбез	тешләмәячәксез	тешләмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	тешләрмен	тешләрсең	тешләр	тешләрбез	тешләрсез	тешләрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	тешләмәм(ен)	тешләмәссең	тешләмәс	тешләмәбез	тешләмәссез	тешләмәсләр

перех.

1.
кусать/куснуть
◊кусание
- посл.бармакның кайсысын тешләсәң дә авырта — какой бы палец ни кусал — одинаково больно (о детях)
2.
закусывать/закусить; захватить (зажать) зубами
- иренен тешләү — закусить губы
- мыегын тешләү — кусать (закусывать) кончики усов
3.
кусаться; покусывать/покусать, укусить
◊укус
4.
прикусывать/прикусить
- телне тешләү — прикусить язык (прям., перен.)
- шикәр тешләп, чәй эчү — пить чай, прикусывая сахар
5.
разг.закусывать/закусить
◊закусывание
- посл.эшләгән — тешләгән — кто работает, тот и прикусывает (ест)
6.
перен.поддевать/поддеть, уколоть
◊поддевание, уколы (язвительным словом)

Устойчивые сочетания

тешләп алу
1. 1.
  откусывать/откусить, куснуть
2. 2.
  кусануть, укусить (о животных)
3. 3.
  захватывать/захватить зубами
тешләп бетерү
1. 1.
  откусывать/откусить (полностью)
2. 2.
  искусать, покусать (о животных)
тешләп куймасын — как бы не укусил
тешләп кую — укусить вдруг
тешләп өзү — перекусить, оборвать зубами