тоттыру

Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәтоттырыргатоттырмаска
Инфинитив на -мак/-мәктоттырмак
Имя действиятоттырутоттырмау
Причастие настоящего временитоттыручытоттырмаучы
Причастие прошедшего временитоттыргантоттырмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячактоттырачактоттырмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсытоттырасытоттырмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-артоттырыртоттырмас
Деепричастие сопутствия действиютоттырыптоттырмыйча
Деепричастие предшествия действиютоттырганчытоттырмаганчы
Деепричастие постдействиятоттыргачтоттырмагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениетоттырыймтоттыртоттырсынтоттырыйктоттырыгызтоттырсыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)тоттырмыймтоттырматоттырмасынтоттырмыйктоттырмагызтоттырмасыннар
Условное наклонениетоттырсамтоттырсаңтоттырсатоттырсактоттырсагызтоттырсалар
Условное наклонение (отр. форма)тоттырмасамтоттырмасаңтоттырмасатоттырмасактоттырмасагызтоттырмасалар
Настояще-будущее времятоттырамтоттырасыңтоттыратоттырабызтоттырасызтоттыралар
Настояще-будущее время (отр. форма)тоттырмыймтоттырмыйсыңтоттырмыйтоттырмыйбызтоттырмыйсызтоттырмыйлар
Прошедшее категорическое вр.тоттырдымтоттырдыңтоттырдытоттырдыктоттырдыгызтоттырды(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)тоттырмадымтоттырмадыңтоттырмадытоттырмадыктоттырмадыгызтоттырмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.тоттырганмынтоттыргансыңтоттыргантоттырганбызтоттыргансызтоттырганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)тоттырмаганмынтоттырмагансыңтоттырмагантоттырмаганбызтоттырмагансызтоттырмаганнар
Будущее категорическое вр.тоттырачакмынтоттырачаксыңтоттырачактоттырачакбызтоттырачаксызтоттырачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)тоттырмаячакмынтоттырмаячаксыңтоттырмаячактоттырмаячакбызтоттырмаячаксызтоттырмаячаклар
Будущее неопределённое вр.тоттырырмынтоттырырсыңтоттырыртоттырырбызтоттырырсызтоттырырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)тоттырмам(ын)тоттырмассыңтоттырмастоттырмабызтоттырмассызтоттырмаслар
  1. 1.
    понуд.от тоту 1—2, 5—6, 12—21, 28, 33—36
    • бауның бер очын тоттыру — заставить держать (дать подержать) один конец верёвки
    • балык тоттыру — велеть (или разрешить) ловить рыбу
  2. 2.
    обычно в негативной ф. тотты’рмау не давать себя ловить (поймать), не даваться в руки, убежать, убегать
    • тоттырмый торган ат — лошадь, которая не даётся в руки
    • тоттырмады, качты — убежал, исчез (из поля зрения)
  3. 3.
    1. а)
      выдавать/выдать
      ◊способствование поимке (кого-л. преследуемого)
      • дошманга тоттыру — выдача врагу
    2. б)
      раскрывать/раскрыть, разоблачать/разоблачить
      ◊раскрытие, разоблачение (секретов и т. п.)
      • ялганын тоттыру — раскрыть, разоблачить ложь (свою или третьего лица)
  4. 4.
    перен.разг.вручить; совать, всовывать/всунуть
    • кулына карар тоттырып — вручив решение в руки
    • күчтәнәч тоттырды — сунул гостинец
Фразеологизмы
  • тоттырдылар, ди (сиңа)! — ни за что не дадут тебе (т. е. не жди, не надейся); так и дали (дадут) тебе!