чүпләү

Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәчүпләргәчүпләмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкчүпләмәк
Имя действиячүпләүчүпләмәү
Причастие настоящего временичүпләүчечүпләмәүче
Причастие прошедшего временичүпләгәнчүпләмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакчүпләячәкчүпләмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсычүплисечүпләмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арчүпләрчүпләмәс
Деепричастие сопутствия действиючүпләпчүпләмичә
Деепричастие предшествия действиючүпләгәнчечүпләмәгәнче
Деепричастие постдействиячүпләгәччүпләмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениечүплимчүпләчүпләсенчүпликчүпләгезчүпләсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)чүпләмимчүпләмәчүпләмәсенчүпләмикчүпләмәгезчүпләмәсеннәр
Условное наклонениечүпләсәмчүпләсәңчүпләсәчүпләсәкчүпләсәгезчүпләсәләр
Условное наклонение (отр. форма)чүпләмәсәмчүпләмәсәңчүпләмәсәчүпләмәсәкчүпләмәсәгезчүпләмәсәләр
Настояще-будущее времячүплимчүплисеңчүпличүплибезчүплисезчүплиләр
Настояще-будущее время (отр. форма)чүпләмимчүпләмисеңчүпләмичүпләмибезчүпләмисезчүпләмиләр
Прошедшее категорическое вр.чүпләдемчүпләдеңчүпләдечүпләдекчүпләдегезчүпләде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)чүпләмәдемчүпләмәдеңчүпләмәдечүпләмәдекчүпләмәдегезчүпләмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.чүпләгәнменчүпләгәнсеңчүпләгәнчүпләгәнбезчүпләгәнсезчүпләгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)чүпләмәгәнменчүпләмәгәнсеңчүпләмәгәнчүпләмәгәнбезчүпләмәгәнсезчүпләмәгәннәр
Будущее категорическое вр.чүпләячәкменчүпләячәксеңчүпләячәкчүпләячәкбезчүпләячәксезчүпләячәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)чүпләмәячәкменчүпләмәячәксеңчүпләмәячәкчүпләмәячәкбезчүпләмәячәксезчүпләмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.чүпләрменчүпләрсеңчүпләрчүпләрбезчүпләрсезчүпләрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)чүпләмәм(ен)чүпләмәссеңчүпләмәсчүпләмәбезчүпләмәссезчүпләмәсләр
перех.
выбирать/выбрать
◊выборка, браньё определённых нитей основы; см. тж. чүпләмлә’ү
I
перех.
сорить, засорить, мусорить, замусорить
  • урамны чүпләү — замусорить улицу
Устойчивые сочетания
II
перех.
  1. 1.
    собирать/собрать что-л. рассыпанное или разбросанное
    • чәчелгән мәрҗән бөртекләрен чүпләү — собирать рассыпанные бусинки
    • борчак чүпләү — собирать горох
  2. 2.
    выбирать/выбрать, сортировать
    ◊выбирание, выборка, сортировка
    • дөге ярмасының чүбен чүпләү — выбирать сор (из) рисовой крупы
  3. 3.
    перебирать/перебрать, отбирать/отобрать
    • яхшы сортлы ашлыкны орлыклыкка чүпләү — отобрать сортовое зерно на семена
  4. 4.
    клевать, склёвывать/склевать, поклевать
    ◊клевание, склёвывание
    • тавык җим чүпли — курица клюёт корм
Устойчивые сочетания