үрелү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәүрелергәүрелмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкүрелмәк
Имя действияүрелүүрелмәү
Причастие настоящего времениүрелүчеүрелмәүче
Причастие прошедшего времениүрелгәнүрелмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакүреләчәкүрелмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыүреләсеүрелмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арүрелерүрелмәс
Деепричастие сопутствия действиюүрелепүрелмичә
Деепричастие предшествия действиюүрелгәнчеүрелмәгәнче
Деепричастие постдействияүрелгәчүрелмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеүрелимүрелүрелсенүреликүрелегезүрелсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)үрелмимүрелмәүрелмәсенүрелмикүрелмәгезүрелмәсеннәр
Условное наклонениеүрелсәмүрелсәңүрелсәүрелсәкүрелсәгезүрелсәләр
Условное наклонение (отр. форма)үрелмәсәмүрелмәсәңүрелмәсәүрелмәсәкүрелмәсәгезүрелмәсәләр
Настояще-будущее времяүреләмүреләсеңүреләүреләбезүреләсезүреләләр
Настояще-будущее время (отр. форма)үрелмимүрелмисеңүрелмиүрелмибезүрелмисезүрелмиләр
Прошедшее категорическое вр.үрелдемүрелдеңүрелдеүрелдекүрелдегезүрелде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)үрелмәдемүрелмәдеңүрелмәдеүрелмәдекүрелмәдегезүрелмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.үрелгәнменүрелгәнсеңүрелгәнүрелгәнбезүрелгәнсезүрелгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)үрелмәгәнменүрелмәгәнсеңүрелмәгәнүрелмәгәнбезүрелмәгәнсезүрелмәгәннәр
Будущее категорическое вр.үреләчәкменүреләчәксеңүреләчәкүреләчәкбезүреләчәксезүреләчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)үрелмәячәкменүрелмәячәксеңүрелмәячәкүрелмәячәкбезүрелмәячәксезүрелмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.үрелерменүрелерсеңүрелерүрелербезүрелерсезүрелерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)үрелмәм(ен)үрелмәссеңүрелмәсүрелмәбезүрелмәссезүрелмәсләр
I
  1. 1.
    виться, плестись, сплетаться/сплестись, заплетаться/заплестись
    • үрелеп үсү — плестись (о вьющихся растениях)
    • үрелгән тимерчыбык — сплетённая проволока
  2. 2.
    перен.переплетаться/переплестись, сплетаться/сплестись, соединиться, связаться, слиться
    • язмышлар үрелгән — судьбы сплелись
    • мәхәббәт һәм нәфрәт бергә үрелгән — любовь и ненависть переплелись
  3. 3.
    заплетённый
    • в знач. прил.үрелгән — имеющий плетение (переплетение)
      • үрелгән каеш — заплетённый ремень
      • үрелгән чәч — заплетённые (в косу) волосы
II
  1. 1.
    тянуться, потянуться за чем (вверх или в сторону)
    • алмага үрелү — потянуться за яблоком
  2. 2.
    тянуться, вытягиваться/вытянуться (о растениях)
    • гөл яктыга үрелә — цветок тянется к свету
  3. 3.
    перен.стараться, тянуться за кем-л., получить что-л.
    • мөдирлеккә үрелү — тянуться стать заведующим
    • баш рольгә үрелү — стараться получить главную роль
Устойчивые сочетания