алышу

Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәалышыргаалышмаска
Инфинитив на -мак/-мәкалышмак
Имя действияалышуалышмау
Причастие настоящего времениалышучыалышмаучы
Причастие прошедшего времениалышканалышмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакалышачакалышмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыалышасыалышмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аралышыралышмас
Деепричастие сопутствия действиюалышыпалышмыйча
Деепричастие предшествия действиюалышканчыалышмаганчы
Деепричастие постдействияалышкачалышмагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеалышыймалышалышсыналышыйкалышыгызалышсыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)алышмыймалышмаалышмасыналышмыйкалышмагызалышмасыннар
Условное наклонениеалышсамалышсаңалышсаалышсакалышсагызалышсалар
Условное наклонение (отр. форма)алышмасамалышмасаңалышмасаалышмасакалышмасагызалышмасалар
Настояще-будущее времяалышамалышасыңалышаалышабызалышасызалышалар
Настояще-будущее время (отр. форма)алышмыймалышмыйсыңалышмыйалышмыйбызалышмыйсызалышмыйлар
Прошедшее категорическое вр.алыштымалыштыңалыштыалыштыкалыштыгызалышты(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)алышмадымалышмадыңалышмадыалышмадыкалышмадыгызалышмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.алышканмыналышкансыңалышканалышканбызалышкансызалышканнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)алышмаганмыналышмагансыңалышмаганалышмаганбызалышмагансызалышмаганнар
Будущее категорическое вр.алышачакмыналышачаксыңалышачакалышачакбызалышачаксызалышачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)алышмаячакмыналышмаячаксыңалышмаячакалышмаячакбызалышмаячаксызалышмаячаклар
Будущее неопределённое вр.алышырмыналышырсыңалышыралышырбызалышырсызалышырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)алышмам(ын)алышмассыңалышмасалышмабызалышмассызалышмаслар
I
неперех.
  1. 1.
    взаимно-совм.от алу I;(преимущ. в знач. 1—15)
  2. 2.
    хватать (схватывать/схватить, ухватывать/ухватить, брать/взять) друг друга (дружку) за; схватываться (схватиться, браться/взяться) за
    • кулдан алышып — взяв друг друга (дружку) за руку; ухватившись за руки
    • билдән алышу — схватиться за пояс (друг друга); взять друг друга (дружку) за пояс (в борьбе)
  3. 3.
    спорт.
    1. а)
    2. б)
      разг.бороться, побороться; вести (повести) схватку (борьбу); тягаться, потягаться
      • келәмдә алышканда — когда шла схватка (борьба) на ковре
  4. 4.
    перен.
    1. а)
      схватываться/схватиться; вступать/вступить в схватку (единоборство, борьбу, тяжбу)
      • сугыш кырында дошман белән алышу — схватиться (в единоборстве) с врагом на поле боя (брани)
    2. б)
      бороться/побороться; тягаться, потягаться; вести схватку (единоборство, борьбу, тяжбу)
Устойчивые сочетания
II
перех.
  1. 1.
    менять, поменять, обменивать/обменять, променивать/променять, сменять/сменить что, кого, на что, на кого (машину, коня, ружьё; гараж на гараж, книгу на марки); разменивать/разменять (пленных); меняться, поменяться, обмениваться/обменяться, сменяться (книгами, адресами, сувенирами, обручальными кольцами); размениваться/разменяться спец. (пешками)
    ◊а) мена, обмен, промен уст., размен
    ◊б) меновой, обменный (пункт); разменный (вариант в шахматной игре)
    • квартирларны алышу — обменять квартиры; поменяться квартирами
    • алышырга риза булу — согласиться менять; согласиться на обмен
  2. 2.
Устойчивые сочетания
  • алыша башлау — см. алыштыра башлау
  • алышып алу — см. алыштырып алу
  • алышып бетерү — см. алыштырып бетерү
  • алышып тору — разг.см. алышынып тору
  • алышырга яратучы — меняла, меняльщик прост.