көйләү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәкөйләргәкөйләмәскә
Инфинитив на -мак/-мәккөйләмәк
Имя действиякөйләүкөйләмәү
Причастие настоящего временикөйләүчекөйләмәүче
Причастие прошедшего временикөйләгәнкөйләмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячаккөйләячәккөйләмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыкөйлисекөйләмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аркөйләркөйләмәс
Деепричастие сопутствия действиюкөйләпкөйләмичә
Деепричастие предшествия действиюкөйләгәнчекөйләмәгәнче
Деепричастие постдействиякөйләгәчкөйләмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениекөйлимкөйләкөйләсенкөйликкөйләгезкөйләсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)көйләмимкөйләмәкөйләмәсенкөйләмиккөйләмәгезкөйләмәсеннәр
Условное наклонениекөйләсәмкөйләсәңкөйләсәкөйләсәккөйләсәгезкөйләсәләр
Условное наклонение (отр. форма)көйләмәсәмкөйләмәсәңкөйләмәсәкөйләмәсәккөйләмәсәгезкөйләмәсәләр
Настояще-будущее времякөйлимкөйлисеңкөйликөйлибезкөйлисезкөйлиләр
Настояще-будущее время (отр. форма)көйләмимкөйләмисеңкөйләмикөйләмибезкөйләмисезкөйләмиләр
Прошедшее категорическое вр.көйләдемкөйләдеңкөйләдекөйләдеккөйләдегезкөйләде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)көйләмәдемкөйләмәдеңкөйләмәдекөйләмәдеккөйләмәдегезкөйләмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.көйләгәнменкөйләгәнсеңкөйләгәнкөйләгәнбезкөйләгәнсезкөйләгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)көйләмәгәнменкөйләмәгәнсеңкөйләмәгәнкөйләмәгәнбезкөйләмәгәнсезкөйләмәгәннәр
Будущее категорическое вр.көйләячәкменкөйләячәксеңкөйләячәккөйләячәкбезкөйләячәксезкөйләячәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)көйләмәячәкменкөйләмәячәксеңкөйләмәячәккөйләмәячәкбезкөйләмәячәксезкөйләмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.көйләрменкөйләрсеңкөйләркөйләрбезкөйләрсезкөйләрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)көйләмәм(ен)көйләмәссеңкөйләмәскөйләмәбезкөйләмәссезкөйләмәсләр
I
перех.
  1. 1.
    петь, напевать/напеть, распевать
    ◊пение, напевание
    • борынгы җырларны көйләү — петь (распевать) старинные песни
    • авыз эченнән көйләү — петь (напевать) про себя
  2. 2.
    издавать/издать протяжный мелодичный звук (о самоваре — при кипении, о ветре)
  3. 3.
    с распевом, речитативом
    • в знач. нареч.көйләп — нараспев, распевно
      • көйләп уку — читать нараспев
      • сүзләрне көйләп әйтү — произносить слова с распевом
Устойчивые сочетания
II
перех.
  1. 1.
    настраивать/настроить, подлаживать/подладить (музыкальный инструмент)
    ◊подлаживание
    • скрипканы баянга көйләү — подладить скрипку под баян
  2. 2.
    в разн. знач.налаживать/наладить, подлаживать/подладить, прилаживать/приладить, устраивать/устроить (станок, мотор автомашины, смеситель в ванной и т. п.)
    ◊наладка, налаживание
    • идеология эшен көйләү — наладить идеологическую работу
    • фермага су җылыткыч көйләү — устроить на ферме водонагреватель
  3. 3.
    тех.регулировать, отрегулировать
    ◊регулирование, регулировка
    • телевизор сурәтен көйләү — отрегулировать изображение телевизора
  4. 4.
    разг.приготовлять/приготовить (обед, постель)
    ◊приготовление
  5. 5.
    перен.уговаривать/уговорить, склонять/склонить кого-л. к чему-л.; угождать/угодить кому-л.
    ◊уговаривание, угождение
  6. 6.
    перен.утешать/утешить, уcпокаивать/успокоить (ребёнка)
Устойчивые сочетания