чамалау
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | чамаларга | чамаламаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | чамаламак | |
| Имя действия | чамалау | чамаламау |
| Причастие настоящего времени | чамалаучы | чамаламаучы |
| Причастие прошедшего времени | чамалаган | чамаламаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | чамалаячак | чамаламаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | чамалыйсы | чамаламыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | чамалар | чамаламас |
| Деепричастие сопутствия действию | чамалап | чамаламыйча |
| Деепричастие предшествия действию | чамалаганчы | чамаламаганчы |
| Деепричастие постдействия | чамалагач | чамаламагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | чамалыйм | чамала | чамаласын | чамалыйк | чамалагыз | чамаласыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | чамаламыйм | чамалама | чамаламасын | чамаламыйк | чамаламагыз | чамаламасыннар |
| Условное наклонение | чамаласам | чамаласаң | чамаласа | чамаласак | чамаласагыз | чамаласалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | чамаламасам | чамаламасаң | чамаламаса | чамаламасак | чамаламасагыз | чамаламасалар |
| Настояще-будущее время | чамалыйм | чамалыйсың | чамалый | чамалыйбыз | чамалыйсыз | чамалыйлар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | чамаламыйм | чамаламыйсың | чамаламый | чамаламыйбыз | чамаламыйсыз | чамаламыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | чамаладым | чамаладың | чамалады | чамаладык | чамаладыгыз | чамалады(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | чамаламадым | чамаламадың | чамаламады | чамаламадык | чамаламадыгыз | чамаламады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | чамалаганмын | чамалагансың | чамалаган | чамалаганбыз | чамалагансыз | чамалаганнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | чамаламаганмын | чамаламагансың | чамаламаган | чамаламаганбыз | чамаламагансыз | чамаламаганнар |
| Будущее категорическое вр. | чамалаячакмын | чамалаячаксың | чамалаячак | чамалаячакбыз | чамалаячаксыз | чамалаячаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | чамаламаячакмын | чамаламаячаксың | чамаламаячак | чамаламаячакбыз | чамаламаячаксыз | чамаламаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | чамалармын | чамаларсың | чамалар | чамаларбыз | чамаларсыз | чамаларлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | чамаламам(ын) | чамаламассың | чамаламас | чамаламабыз | чамаламассыз | чамаламаслар |
перех.
- 1.предложить, предлагать
- эш алар чамалаганча булып чыкмады — дело обернулось не так, как они предполагали
- чамалау җитми, төгәл белергә кирәк — одного только предположения недостаточно, нужно точно знать
- 2.прикидывать/прикинуть
- амбардагы ашлыкның үлчәвен чамалау — прикинуть меру зерна в амбаре
- булачак чыгымнарның күләмен чамалау — прикинуть объём будущих расходов
- 3.рассчитывать◊расчёт
- төшкә кайтып җитәргә чамалау — рассчитывать возвратиться к обеду
- авылда нигезләнергә чамалау — рассчитывать обосноваться в деревне
- 4.
- 5.
- 6.определять/определить (приблизительно)
- йөкнең авырлыгын чамалау — определить (приблизительно) вес (тяжесть)
- туфракның дымын чамалау — определить влажность почвы
- 7.пробовать, попробовать, пытаться, попытаться
- көлeргә чамалау — пробовать смеяться
- булышырга чамалау — пытаться помочь
- 8.готовиться, собираться, думать, подумывать
- шелтәләргә чамалау — собираться (думать) пожурить
- гәзиткә язарга чамалау — думать писать в газету
- 9.в знач.нареч. чамалап с осторожностью, осторожно; соблюдая меру, с оглядкой
- чамалап сөйләү — говорить осторожно
- чамалап ашау — есть в меру
Устойчивые сочетания
- чамалап алу — быстро (мгновенно) прикинуть, догадаться
- чамалап булу — можно догадаться, предполагать/предположить
- чамалап йөрү
- 1.быть осторожным
- 2.
- 1.
- чамалап карау — пробовать; попытаться, прикидывать
- аңлатырга чамалап карау — пробовать объяснить
- чамалап кую — наметить, приметить; определить