атлау

Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәатларгаатламаска
Инфинитив на -мак/-мәкатламак
Имя действияатлауатламау
Причастие настоящего времениатлаучыатламаучы
Причастие прошедшего времениатлаганатламаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакатлаячакатламаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыатлыйсыатламыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аратларатламас
Деепричастие сопутствия действиюатлапатламыйча
Деепричастие предшествия действиюатлаганчыатламаганчы
Деепричастие постдействияатлагачатламагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеатлыйматлаатласынатлыйкатлагызатласыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)атламыйматламаатламасынатламыйкатламагызатламасыннар
Условное наклонениеатласаматласаңатласаатласакатласагызатласалар
Условное наклонение (отр. форма)атламасаматламасаңатламасаатламасакатламасагызатламасалар
Настояще-будущее времяатлыйматлыйсыңатлыйатлыйбызатлыйсызатлыйлар
Настояще-будущее время (отр. форма)атламыйматламыйсыңатламыйатламыйбызатламыйсызатламыйлар
Прошедшее категорическое вр.атладыматладыңатладыатладыкатладыгызатлады(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)атламадыматламадыңатламадыатламадыкатламадыгызатламады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.атлаганмынатлагансыңатлаганатлаганбызатлагансызатлаганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)атламаганмынатламагансыңатламаганатламаганбызатламагансызатламаганнар
Будущее категорическое вр.атлаячакмынатлаячаксыңатлаячакатлаячакбызатлаячаксызатлаячаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)атламаячакмынатламаячаксыңатламаячакатламаячакбызатламаячаксызатламаячаклар
Будущее неопределённое вр.атлармынатларсыңатларатларбызатларсызатларлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)атламам(ын)атламассыңатламасатламабызатламассызатламаслар
I
перех.
  1. 1.
    1. а)
      прям.перен.шагать, переступать (быстро, резво, медленно, вяло, широко, уверенно, смело)
      • киләчәккә атлау — шагать в будущее
    2. б)
      сделать шаг, шагнуть, ступить; отшагнуть
      • читкә атлау — отшагнуть в сторону
  2. 2.
    идти, ходить
    1. а)
      шагать, ступать; шататься разг.
      • асфальт юлдан атлау — шагать по асфальту
      • комда атлавы авыр — на песке трудно шагается (шагать)
    2. б)
      прошагать
      • ул ашханәгә таба атлады — он прошагал к столовой
      • ике сәгать атладык инде — прошагали уже два часа
    3. в)
      (немного) шагать, пошагать
    4. г)
      (сколько) отшагивать/отшагать, вышагивать/вышагать; нашагивать/ нашагать
  3. 3.
    перен.перешагивать/перешагнуть
    • алтынчы дистәнең теге ягына атлау — перешагнуть за шестой десяток
  4. 4.
    в определённых словосочетаниях имеет индив. переводы: кызурак атлау ускорять (прибавлять) шаги
    • әкренрәк атлау — замедлять (убавлять) шаги
  5. 5.
    • в знач. нареч.атлап — шагом
      • атлап кына барыгыз — идите только шагом
Устойчивые сочетания
  • атлаган көйгә — на ходу; продолжая шагать (вышагивать, ступать)
  • атлап ару — нашагаться
  • атлап бару — см. атлау I (1 (1), 2 (1))
  • атлап барып (килеп) җитү — дошагивать/дошагать
  • атлап карау — пошагать, попробовать шагнуть (ступить, шагать, ступать)
Фразеологизмы
  • атлаган саен — см. адым саен
II
перех.
пахтать
  • май атлау — пахтать масло