гөрләү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәгөрләргәгөрләмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкгөрләмәк
Имя действиягөрләүгөрләмәү
Причастие настоящего временигөрләүчегөрләмәүче
Причастие прошедшего временигөрләгәнгөрләмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакгөрләячәкгөрләмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыгөрлисегөрләмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аргөрләргөрләмәс
Деепричастие сопутствия действиюгөрләпгөрләмичә
Деепричастие предшествия действиюгөрләгәнчегөрләмәгәнче
Деепричастие постдействиягөрләгәчгөрләмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениегөрлимгөрләгөрләсенгөрликгөрләгезгөрләсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)гөрләмимгөрләмәгөрләмәсенгөрләмикгөрләмәгезгөрләмәсеннәр
Условное наклонениегөрләсәмгөрләсәңгөрләсәгөрләсәкгөрләсәгезгөрләсәләр
Условное наклонение (отр. форма)гөрләмәсәмгөрләмәсәңгөрләмәсәгөрләмәсәкгөрләмәсәгезгөрләмәсәләр
Настояще-будущее времягөрлимгөрлисеңгөрлигөрлибезгөрлисезгөрлиләр
Настояще-будущее время (отр. форма)гөрләмимгөрләмисеңгөрләмигөрләмибезгөрләмисезгөрләмиләр
Прошедшее категорическое вр.гөрләдемгөрләдеңгөрләдегөрләдекгөрләдегезгөрләде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)гөрләмәдемгөрләмәдеңгөрләмәдегөрләмәдекгөрләмәдегезгөрләмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.гөрләгәнменгөрләгәнсеңгөрләгәнгөрләгәнбезгөрләгәнсезгөрләгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)гөрләмәгәнменгөрләмәгәнсеңгөрләмәгәнгөрләмәгәнбезгөрләмәгәнсезгөрләмәгәннәр
Будущее категорическое вр.гөрләячәкменгөрләячәксеңгөрләячәкгөрләячәкбезгөрләячәксезгөрләячәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)гөрләмәячәкменгөрләмәячәксеңгөрләмәячәкгөрләмәячәкбезгөрләмәячәксезгөрләмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.гөрләрменгөрләрсеңгөрләргөрләрбезгөрләрсезгөрләрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)гөрләмәм(ен)гөрләмәссеңгөрләмәсгөрләмәбезгөрләмәссезгөрләмәсләр
неперех.
  1. 1.
    прям.перен.ворковать, гурковать обл.
    ◊воркование
    • күгәрченнәр гөрли — воркуют голуби
    • кыз ашыкмый гына гөрли бирә — девушка не спеша продолжает ворковать (мягко и нежно говорить)
  2. 2.
    шуметь, галдеть
    ◊шум, гам, галдёж, гомон; см. тж. гөрелдәү
    • палата яңадан гөрли башлады — в палате снова поднялся шум
    • зал гөрләргә тотынды — зал зашумел
  3. 3.
    см. гөрелдәү 1
    • машиналар гөрләде — машины рокотали
  4. 4.
    перен.петь, шумно кипеть; закипать (о самоваре); см. тж. гөжләү
    • өстәлендә самовары гөрли — на столе поёт (кипит) самовар
  5. 5.
    см. дөрләү
    • учак гөрли, учак гөрләп яна — костёр пылает
  6. 6.
    в игре в жмурки водить; гореть
    • кем гөрли — ? кто водит?
  7. 7.
    перен.быть прекрасным, замечательным (о жизни, о делах и т. п.)
    • эшләре гөрли аның — у него дела идут хорошо
    • ферманың гөрләгән еллары бар иде — были времена, когда дела фермы шли хорошо
  8. 8.
    • в знач. нареч.гөрләп
      1. 1.
        хорошо, прекрасно; весело, дружно (жить, работать, расти и т. п.)
        • гөрләп яшәү — жить припеваючи (прекрасно)
        • үлән гөрләп үскән чагында — когда трава в полном соку
      2. 2.
        сильным потоком
        • борыныннан гөрләп кан китте — из носа хлынула кровь
        • торбалардан гөрләп су ага — из труб сильным потоком идёт вода
Фразеологизмы