гөрләү
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | гөрләргә | гөрләмәскә |
| Инфинитив на -мак/-мәк | гөрләмәк | |
| Имя действия | гөрләү | гөрләмәү |
| Причастие настоящего времени | гөрләүче | гөрләмәүче |
| Причастие прошедшего времени | гөрләгән | гөрләмәгән |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | гөрләячәк | гөрләмәячәк |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | гөрлисе | гөрләмисе |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | гөрләр | гөрләмәс |
| Деепричастие сопутствия действию | гөрләп | гөрләмичә |
| Деепричастие предшествия действию | гөрләгәнче | гөрләмәгәнче |
| Деепричастие постдействия | гөрләгәч | гөрләмәгәч |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | гөрлим | гөрлә | гөрләсен | гөрлик | гөрләгез | гөрләсеннәр |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | гөрләмим | гөрләмә | гөрләмәсен | гөрләмик | гөрләмәгез | гөрләмәсеннәр |
| Условное наклонение | гөрләсәм | гөрләсәң | гөрләсә | гөрләсәк | гөрләсәгез | гөрләсәләр |
| Условное наклонение (отр. форма) | гөрләмәсәм | гөрләмәсәң | гөрләмәсә | гөрләмәсәк | гөрләмәсәгез | гөрләмәсәләр |
| Настояще-будущее время | гөрлим | гөрлисең | гөрли | гөрлибез | гөрлисез | гөрлиләр |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | гөрләмим | гөрләмисең | гөрләми | гөрләмибез | гөрләмисез | гөрләмиләр |
| Прошедшее категорическое вр. | гөрләдем | гөрләдең | гөрләде | гөрләдек | гөрләдегез | гөрләде(ләр) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | гөрләмәдем | гөрләмәдең | гөрләмәде | гөрләмәдек | гөрләмәдегез | гөрләмәде(ләр) |
| Прошедшее неопределённое вр. | гөрләгәнмен | гөрләгәнсең | гөрләгән | гөрләгәнбез | гөрләгәнсез | гөрләгәннәр |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | гөрләмәгәнмен | гөрләмәгәнсең | гөрләмәгән | гөрләмәгәнбез | гөрләмәгәнсез | гөрләмәгәннәр |
| Будущее категорическое вр. | гөрләячәкмен | гөрләячәксең | гөрләячәк | гөрләячәкбез | гөрләячәксез | гөрләячәкләр |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | гөрләмәячәкмен | гөрләмәячәксең | гөрләмәячәк | гөрләмәячәкбез | гөрләмәячәксез | гөрләмәячәкләр |
| Будущее неопределённое вр. | гөрләрмен | гөрләрсең | гөрләр | гөрләрбез | гөрләрсез | гөрләрләр |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | гөрләмәм(ен) | гөрләмәссең | гөрләмәс | гөрләмәбез | гөрләмәссез | гөрләмәсләр |
неперех.
- 1.прям.перен.ворковать, гурковать обл.
- күгәрченнәр гөрли — воркуют голуби
- кыз ашыкмый гына гөрли бирә — девушка не спеша продолжает ворковать (мягко и нежно говорить)
- 2.
- 3.см. гөрелдәү 1
- машиналар гөрләде — машины рокотали
- 4.
- 5.см. дөрләү
- учак гөрли, учак гөрләп яна — костёр пылает
- 6.
- 7.перен.быть прекрасным, замечательным (о жизни, о делах и т. п.)
- эшләре гөрли аның — у него дела идут хорошо
- ферманың гөрләгән еллары бар иде — были времена, когда дела фермы шли хорошо
- 8.
- в знач. нареч.гөрләп
- 1.
- 2.сильным потоком
- борыныннан гөрләп кан китте — из носа хлынула кровь
- торбалардан гөрләп су ага — из труб сильным потоком идёт вода
- в знач. нареч.гөрләп
Фразеологизмы
- гөрләп тору
- 1.находиться в шумном, оживлённом состоянии
- 2.процветать, расцветать, успешно развиваться
- 1.
- гөрләп чәчәк ату
- 1.цвести, расцветать
- 2.процветать, расцветать (о науке, искусстве); см. тж. гөрләп тору 2
- 1.