итү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәитәргәитмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкитмәк
Имя действияитүитмәү
Причастие настоящего времениитүчеитмәүче
Причастие прошедшего временииткәнитмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакитәчәкитмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыитәсеитмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аритәритмәс
Деепричастие сопутствия действиюитепитмичә
Деепричастие предшествия действиюиткәнчеитмәгәнче
Деепричастие постдействияиткәчитмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеитимититсенитикитегезитсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)итмимитмәитмәсенитмикитмәгезитмәсеннәр
Условное наклонениеитсәмитсәңитсәитсәкитсәгезитсәләр
Условное наклонение (отр. форма)итмәсәмитмәсәңитмәсәитмәсәкитмәсәгезитмәсәләр
Настояще-будущее времяитәмитәсеңитәитәбезитәсезитәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)итмимитмисеңитмиитмибезитмисезитмиләр
Прошедшее категорическое вр.иттемиттеңиттеиттекиттегезитте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)итмәдемитмәдеңитмәдеитмәдекитмәдегезитмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.иткәнмениткәнсеңиткәниткәнбезиткәнсезиткәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)итмәгәнменитмәгәнсеңитмәгәнитмәгәнбезитмәгәнсезитмәгәннәр
Будущее категорическое вр.итәчәкменитәчәксеңитәчәкитәчәкбезитәчәксезитәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)итмәячәкменитмәячәксеңитмәячәкитмәячәкбызитмәячәксызитмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.итәрменитәрсеңитәритәрбезитәрсезитәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)итмәм(ен)итмәссеңитмәситмәбезитмәссезитмәсләр
перех.неперех.
  1. 1.
    перех.делать, сделать; поступать/поступить
    • матур итү — делать, сделать красивым
    • язуны танырлык итү — сделать почерк разборчивым
  2. 2.
    считать/счесть, посчитать кем-л.; принять за кого-л.
    • ата итү — считать (своим) отцом
    • дус итү — считать другом
  3. 3.
    разг.назначать/назначить кого-л., кем-л.
    • директор итү — назначить директором
    • районга баш итү — назначить главой района
  4. 4.
    разг.в сочет. с гл. на -дай/-дәй делать вид, притворяться
    • ачулангандай итә — делает вид, что сердится
    • йоклагандай итү — притворяться спящим
  5. 5.
    диал.в сочет. с гл. на -рга/-ргә намереваться, хотеть, пытаться что-то делать
    • чыгарга итү — намереваться выйти
    • бала утырырга итә — ребёнок пытается сесть
  6. 6.
    в знач. вспом. гл.
    1. а)
      в сочет. с различными частями речи образует составные гл., выражающие действия, связанные со значением основных компонентов
      • тәрбия итү — воспитывать/воспитать
      • ярдәм итү — помогать/помочь; оказывать/оказать помощь
    2. б)
      • в ф.итеп — образует словосочетания со значением адвербиальности, имеет индив. переводы
        • яхшы итеп — хорошенько
        • матур итеп — красиво