итү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	итәргә	итмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	итмәк
Имя действия	итү	итмәү
Причастие настоящего времени	итүче	итмәүче
Причастие прошедшего времени	иткән	итмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	итәчәк	итмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	итәсе	итмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	итәр	итмәс
Деепричастие сопутствия действию	итеп	итмичә
Деепричастие предшествия действию	иткәнче	итмәгәнче
Деепричастие постдействия	иткәч	итмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	итим	ит	итсен	итик	итегез	итсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	итмим	итмә	итмәсен	итмик	итмәгез	итмәсеннәр
Условное наклонение	итсәм	итсәң	итсә	итсәк	итсәгез	итсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	итмәсәм	итмәсәң	итмәсә	итмәсәк	итмәсәгез	итмәсәләр
Настояще-будущее время	итәм	итәсең	итә	итәбез	итәсез	итәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	итмим	итмисең	итми	итмибез	итмисез	итмиләр
Прошедшее категорическое вр.	иттем	иттең	итте	иттек	иттегез	итте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	итмәдем	итмәдең	итмәде	итмәдек	итмәдегез	итмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	иткәнмен	иткәнсең	иткән	иткәнбез	иткәнсез	иткәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	итмәгәнмен	итмәгәнсең	итмәгән	итмәгәнбез	итмәгәнсез	итмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	итәчәкмен	итәчәксең	итәчәк	итәчәкбез	итәчәксез	итәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	итмәячәкмен	итмәячәксең	итмәячәк	итмәячәкбыз	итмәячәксыз	итмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	итәрмен	итәрсең	итәр	итәрбез	итәрсез	итәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	итмәм(ен)	итмәссең	итмәс	итмәбез	итмәссез	итмәсләр

перех.неперех.

1.
перех.делать, сделать; поступать/поступить
- матур итү — делать, сделать красивым
- язуны танырлык итү — сделать почерк разборчивым
2.
считать/счесть, посчитать кем-л.; принять за кого-л.
- ата итү — считать (своим) отцом
- дус итү — считать другом
3.
разг.назначать/назначить кого-л., кем-л.
- директор итү — назначить директором
- районга баш итү — назначить главой района
4.
разг.в сочет. с гл. на -дай/-дәй делать вид, притворяться
- ачулангандай итә — делает вид, что сердится
- йоклагандай итү — притворяться спящим
5.
диал.в сочет. с гл. на -рга/-ргә намереваться, хотеть, пытаться что-то делать
- чыгарга итү — намереваться выйти
- бала утырырга итә — ребёнок пытается сесть
6.
в знач. вспом. гл.
1. а)
  в сочет. с различными частями речи образует составные гл., выражающие действия, связанные со значением основных компонентов
  - тәрбия итү — воспитывать/воспитать
  - ярдәм итү — помогать/помочь; оказывать/оказать помощь
2. б)
  - в ф.итеп — образует словосочетания со значением адвербиальности, имеет индив. переводы
    яхшы итеп — хорошенько
    матур итеп — красиво