йолку

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	йолкырга	йолкымаска
Инфинитив на -мак/-мәк	йолкымак
Имя действия	йолку	йолкымау
Причастие настоящего времени	йолкучы	йолкымаучы
Причастие прошедшего времени	йолкыган	йолкымаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	йолкыячак	йолкымаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	йолкыйсы	йолкымыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	йолкыр	йолкымас
Деепричастие сопутствия действию	йолкып	йолкымыйча
Деепричастие предшествия действию	йолкыганчы	йолкымаганчы
Деепричастие постдействия	йолкыгач	йолкымагач

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	йолкыйм	йолкы	йолкысын	йолкыйк	йолкыгыз	йолкысыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	йолкымыйм	йолкыма	йолкымасын	йолкымыйк	йолкымагыз	йолкымасыннар
Условное наклонение	йолкысам	йолкысаң	йолкыса	йолкысак	йолкысагыз	йолкысалар
Условное наклонение (отр. форма)	йолкымасам	йолкымасаң	йолкымаса	йолкымасак	йолкымасагыз	йолкымасалар
Настояще-будущее время	йолкыйм	йолкыйсың	йолкый	йолкыйбыз	йолкыйсыз	йолкыйлар
Настояще-будущее время (отр. форма)	йолкымыйм	йолкымыйсың	йолкымый	йолкымыйбыз	йолкымыйсыз	йолкымыйлар
Прошедшее категорическое вр.	йолкыдым	йолкыдың	йолкыды	йолкыдык	йолкыдыгыз	йолкыды(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	йолкымадым	йолкымадың	йолкымады	йолкымадык	йолкымадыгыз	йолкымады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.	йолкыганмын	йолкыгансың	йолкыган	йолкыганбыз	йолкыгансыз	йолкыганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	йолкымаганмын	йолкымагансың	йолкымаган	йолкымаганбыз	йолкымагансыз	йолкымаганнар
Будущее категорическое вр.	йолкыячакмын	йолкыячаксың	йолкыячак	йолкыячакбыз	йолкыячаксыз	йолкыячаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	йолкымаячакмын	йолкымаячаксың	йолкымаячак	йолкымаячакбыз	йолкымаячаксыз	йолкымаячаклар
Будущее неопределённое вр.	йолкырмын	йолкырсың	йолкыр	йолкырбыз	йолкырсыз	йолкырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	йолкымам(ын)	йолкымассың	йолкымас	йолкымабыз	йолкымассыз	йолкымаслар

перех.

1.
дёргать, выдёргивать, рвать, вырывать/вырвать
◊дёргание, выдёргивание, вырывание
- борчак йолку — дёргать горох
- үлән йолку — рвать траву
2.
теребить, надёргивать/надёргать (определённое количество)
◊теребление
- җитен йолку — теребить лён
- кибәннән атка печән йолку — надёргать из стога сена для лошади
3.
общипывать/общипать, выщипывать/выщипать, ощипывать/ощипать
◊общипывание, выщипывание (гуся, курицы, бровей, лепестков у цветов и т. п.) тавык йолку ощипывать курицу
4.
трепать/потрепать, рвать, теребить (о ветре)
- җил тәрәзә капкачларын йолка — ветер рвёт ставни окон
5.
перен.разг.трепать, потрепать, общипывать/общипать; обдирать/ободрать
◊общипывание, обдирание
- сугыш барыбызны да йолкыды — война всех потрепала
- посл.йолкырга дип барды — йолкынып кайтты — ≈ пошёл за шерстью, а воротился стриженый (букв. пошёл щипать, вернулся общипанным)
6.
перен.тормошить, дёргать, теребить
◊дёргание, теребление (различными вопросами, частыми вызовами, жалобами и т. п.)
7.
перен.разг.вырвать, спасти
- бәладән йолку — вырвать из беды
8.
перен.разг.урывать/урвать; выбить прост.
- күбрәк табыш йолкырга тырышу — стараться урвать побольше прибыли
- үзеннән йолкып, кешеләргә бирү — урвав от себя, дать другим

Устойчивые сочетания

йолкый (йолка) тору
1. 1.
  дёргать, выдёргивать (в продолжение какого-то времени)
2. 2.
  общипывать, щипать
йолкып алу
1. 1.
  вырвать, выдернуть, выдергать (морковь, лук с грядки)
  - тешне йолкып алу — вырвать (выдернуть) зуб
2. 2.
  перен.брать нарасхват (о ходовом товаре)
йолк бетерү
1. 1.
  повыдергать, повыдёргивать
2. 2.
  пообщипать
йолкып бирү — выдергать, надёргать (кому — сколько) (участок льна, гороха, моркови и т. п.)
йолкып җыю — натеребить, надёргивать/надёргать, нащипывать/нащипать (льна, травы, сена, перьев)