әйләнү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәәйләнергәәйләнмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкәйләнмәк
Имя действияәйләнүәйләнмәү
Причастие настоящего времениәйләнүчеәйләнмәүче
Причастие прошедшего времениәйләнгәнәйләнмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакәйләнәчәкәйләнмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыәйләнәсеәйләнмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арәйләнерәйләнмәс
Деепричастие сопутствия действиюәйләнепәйләнмичә
Деепричастие предшествия действиюәйләнгәнчеәйләнмәгәнче
Деепричастие постдействияәйләнгәчәйләнмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеәйләнимәйләнәйләнсенәйләникәйләнегезәйләнсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)әйләнмимәйләнмәәйләнмәсенәйләнмикәйләнмәгезәйләнмәсеннәр
Условное наклонениеәйләнсәмәйләнсәңәйләнсәәйләнсәкәйләнсәгезәйләнсәләр
Условное наклонение (отр. форма)әйләнмәсәмәйләнмәсәңәйләнмәсәәйләнмәсәкәйләнмәсәгезәйләнмәсәләр
Настояще-будущее времяәйләнәмәйләнәсеңәйләнәәйләнәбезәйләнәсезәйләнәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)әйләнмимәйләнмисеңәйләнмиәйләнмибезәйләнмисезәйләнмиләр
Прошедшее категорическое вр.әйләндемәйләндеңәйләндеәйләндекәйләндегезәйләнде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)әйләнмәдемәйләнмәдеңәйләнмәдеәйләнмәдекәйләнмәдегезәйләнмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.әйләнгәнменәйләнгәнсеңәйләнгәнәйләнгәнбезәйләнгәнсезәйләнгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)әйләнмәгәнменәйләнмәгәнсеңәйләнмәгәнәйләнмәгәнбезәйләнмәгәнсезәйләнмәгәннәр
Будущее категорическое вр.әйләнәчәкменәйләнәчәксеңәйләнәчәкәйләнәчәкбезәйләнәчәксезәйләнәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)әйләнмәячәкменәйләнмәячәксеңәйләнмәячәкәйләнмәячәкбезәйләнмәячәксезәйләнмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.әйләнерменәйләнерсеңәйләнерәйләнербезәйләнерсезәйләнерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)әйләнмәм(ен)әйләнмәссеңәйләнмәсәйләнмәбезәйләнмәссезәйләнмәсләр
неперех.
  1. 1.
    вертеться, вращаться, кружить, кружиться
    ◊вращение, кружение
    • Ай җир тирәсендә әйләнә — Луна вращается вокруг Земли
    • карчыга күктә әйләнә — ястреб кружит в небе
  2. 2.
    поворачивать, повернуться, оборачиваться/обернуться
    • аркасы белән миңа әйләнде — он повернулся ко мне спиной
  3. 3.
    переворачиваться, перевёртываться/перевернуться, ворочаться, вертеться
    • кабыргага әйләнү — перевернуться на бок
  4. 4.
    обходить, объезжать; пройтись, проехаться; побродить, прогуляться
    • базарны бер-ике мәртәбә әйләнде — он раза два обошёл базар
  5. 5.
    обращаться/обратиться, превращаться/превратиться, преобразовываться/преобразоваться; переходить/перейти в кого, что
    ◊обращение, превращение, преобразование, переход в кого, что
    • көлгә әйләнү — превратиться в золу
    • тычканга әйләнү — обратиться в мышку
  6. 6.
    разг.возвращаться, вернуться
    • сәфәрдән тиз әйләнү — быстро вернуться из поездки
  7. 7.
    перен.вращаться (в какой-л. среде); водиться, иметь дело с кем-л.
    • эшмәкәрләр тирәсендә әйләнү — вращаться вокруг бизнесменов
    • галим халык тирәсендә әйләнү — иметь дело с учёными людьми
Устойчивые сочетания
Фразеологизмы
  • әйләнеп карамастан — без оглядки
  • әйләнеп чыккан — предостаточно