әйтү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәәйтергәәйтмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкәйтмәк
Имя действияәйтүәйтмәү
Причастие настоящего времениәйтүчеәйтмәүче
Причастие прошедшего времениәйткәнәйтмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакәйтәчәкәйтмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыәйтәсеәйтмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арәйтерәйтмәс
Деепричастие сопутствия действиюәйтепәйтмичә
Деепричастие предшествия действиюәйткәнчеәйтмәгәнче
Деепричастие постдействияәйткәчәйтмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеәйтимәйтәйтсенәйтикәйтегезәйтсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)әйтмимәйтмәәйтмәсенәйтмикәйтмәгезәйтмәсеннәр
Условное наклонениеәйтсәмәйтсәңәйтсәәйтсәкәйтсәгезәйтсәләр
Условное наклонение (отр. форма)әйтмәсәмәйтмәсәңәйтмәсәәйтмәсәкәйтмәсәгезәйтмәсәләр
Настояще-будущее времяәйтәмәйтәсеңәйтәәйтәбезәйтәсезәйтәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)әйтмимәйтмисеңәйтмиәйтмибезәйтмисезәйтмиләр
Прошедшее категорическое вр.әйттемәйттеңәйттеәйттекәйттегезәйтте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)әйтмәдемәйтмәдеңәйтмәдеәйтмәдекәйтмәдегезәйтмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.әйткәнменәйткәнсеңәйткәнәйткәнбезәйткәнсезәйткәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)әйтмәгәнменәйтмәгәнсеңәйтмәгәнәйтмәгәнбезәйтмәгәнсезәйтмәгәннәр
Будущее категорическое вр.әйтәчәкменәйтәчәксеңәйтәчәкәйтәчәкбезәйтәчәксезәйтәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)әйтмәячәкменәйтмәячәксеңәйтмәячәкәйтмәячәкбызәйтмәячәксызәйтмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.әйтерменәйтерсеңәйтерәйтербезәйтерсезәйтерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)әйтмәм(ен)әйтмәссеңәйтмәсәйтмәбезәйтмәссезәйтмәсләр
неперех.
  1. 1.
    говорить, сказать, молвить, промолвить, сообщать, заявлять
    • дөресен әйтү — говорить правду
    • ачыктан-ачык әйтү — заявлять откровенно
  2. 2.
    сказать, предположить, подумать
    • ул бик кайгырды дип әйтмәссең — не скажешь, что он особенно переживал
  3. 3.
    передавать/передать, сообщать/сообщить
    • адресны әйтү — сообщить адрес
    • сәлам әйтү — передавать привет
  4. 4.
    велеть, попросить
    • килергә әйтү — велеть прийти
  5. 5.
    называть, именовать
    • үз исемеңне әйтү — называть своё имя
    • моңа ничек дип әйтәләр? — как это называется?
  6. 6.
    произносить, читать, декламировать
    • тост әйтү — произнести тост
  7. 7.
    выговаривать, произносить, артикулировать
    • [р] авазын әйтә алмау — трудно произносить звук [р]
  8. 8.
    подсказывать/подсказать, предсказывать/предсказать (о предчувствии)
    • ниндидер сәер сизенү миңа әйтә килде — какое-то странное предчувствие говорило мне
    • ана йөрәге аңа әйтте — сердце матери подсказало ей
  9. 9.
    исполнять, воспроизводить
    • такмак әйтү — исполнять частушки
  10. 10.
    говорить, свидетельствовать о чём-л., указывать на что-л.
    • фактлар сезнең файдага әйтмиләр — факты говорят не в вашу пользу
  11. 11.
    гласить о чём
    • закон әйтә — закон гласит
  12. 12.
    звать, приглашать
    • кунакка әйтү — звать (приглашать) в гости
    • туйга әйтү — приглашать на свадьбу
  13. 13.
    в сочет. с вспом. гл. дип в ф. 3 л. мн. әйтәләр говорят, толкуют что-л.
    • аны яңа эшкә күчкән дип әйтәләр — говорят, что он перешёл на новую работу
  14. 14.
    разг.перен.в сочет. с. гл. на -рга/-ргә хотеть, желать; пытаться
    • кайтырга әйтә — хочет идти (поехать) домой
    • бала аягына басарга әйтә — ребёнок пытается встать на ноги
  15. 15.
    • в знач. модальн. сл.әйтәм — то-то; см. тж. әйтәм аны
      • әйтәм, әнисенең кәефе яхшы — то-то, у матери хорошее настроение
Устойчивые сочетания
Фразеологизмы