да

1.
утв.әйе, шулай
- отвечай прямо: да или нет? — Туры гына җавап бир: шулаймы, юкмы?
- все пришли? – Да — барысы да килдеме? – Әйе
2.
вопр.алаймы, шулаймы, әйеме
- всё обошлось благополучно, да? — барысы да уңышлы тәмамланды – шулаймы?
- ты успеешь, да? — син өлгерәсең бит – шулаймы?
3.
(вот ещё, кстати)әй
- да, я ведь должен идти — әй, миңа китәргә кирәк бит
- да, вспомнила — әй, искә төште
4.
әйе, дөрестән дә
- да, хорошее время теперь — әйе, хәзер заманалар яхшырды
- да, день был удачный — дөрестән дә, көн уңышлы булды
5.
разг.бит, ич, инде
- куда идти? Да прямо! — кая барырга? Туп-туры ич!
6.
(при отклике на вопрос)нәрсә, әйе, ә
- товарищ! – Да? Что хотите? — иптәш! – Әйе? Ни кирәк?
7.
высок.…сын
- Да здравствует Российская Армия! — Яшәсен Россия Армиясе!

Фразеологизмы

вот это да! — менә сиңа мә
ну да — әлбәттә
- ты едешь? Ну да! — син барасыңмы? – Әлбәттә! 2) шулаймыни? китсәнә?
- он без тебя скучает. – Ну да? — ул сине сагына. – Китсәнә?

1.
соед.да, һәм
- он да я — ул да мин
- пожилые да молодые — өлкәннәр һәм яшьләр
2.
присоед.өстәвенә, тагын, шуның өстенә, җитмәсә, тагын
- я купил книгу, да ещё какую интересную — китап сатып алдым, җитмәсә тагын нинди кызыклысын әле
- опаздываете, да ещё вдвоём — соңга каласыз, өстәвенә икәүләп әле
3.
против.ләкин, әмма, да
- погов.мал золотник, да дорог — кечкенә дә төш кенә
- светит, да не греет — яктырта, ләкин җылытмый