и

I
  1. 1.
    соед.һәм, вә; белән
    • хлеб и молоко — ипи һәм сөт
    • взрослые и дети — зурлар һәм балалар
  2. 2.
    против.(однако)ләкин, әмма; шулай да
    • всадники скрылись, и никто этого не заметил — атлылар күздән югалды, ләкин моны беркем дә күрмәде
  3. 3.
    присоед.да, та
    • и он уехал из деревни с братом — ул да абыйсы белән авылдан китте
    • и я хотел поехать вместе со всеми — мин дә һәммәсе белән бергә китәргә теләгән идем
  4. 4.
    перечисл.һәм, вә; да, та
    • и бабушка, и дедушка, и внуки поехали на дачу — әби дә, бабай да, оныклар да дачага киттеләр
    • и я, и он, и все мы остальные ехали вместе — мин дә, ул да, һәм калганнар барысы да бергә бардык
  5. 5.
    усил.да, та; хәтта
    • и работал же он так, что забывал обо всём — бөтен дөньясын онытырлык итеп эшли иде хәтта
II
усил.
  1. 1.
    да, та
    • и умна, и красива — акыллы да, чибәр дә
    • солдат и храбр, и вынослив — солдат кыю да, чыдам да
  2. 2.
    нәкъ … да, да, та
    • о нём и говорят — нәкъ аның турында сүз бара да
    • не могу и подумать об этом — бу турыда уйлый да алмыйм
III
һи, и, әй, … лә
  • и замучилась же я там — и газап чиктем дә соң мин анда
  • и, полно! — әй, җитәр лә!