по

предлогРусско-татарский словарь, 2018
  1. 1.
    с дат. п.(при обознач. предмета, места, на поверхности к-рого происходит действие)…га
    • хлопнуть по спине — җилкәгә сугу
    • ударить по столу — өстәл сугу
  2. 2.
    с дат. п.(при обознач. места, предмета, в границах к-рого происходит действие)…дан, буйлап
    • идти по дороге — юлдан бару
    • гулять по городу — шәһәр буйлап йөрү
  3. 3.
    с дат. п.(в направлении чего-л., следуя чему-л.)уңаена, белән
    • гладить по шерсти — йон уңаена сыпыру
    • плыть по течению — агым уңаена йөзү
  4. 4.
    с дат. п.(о местах, к-рые неоднократно посещаются)…дан …га
    • ходить по театрам — театрдан театрга йөрү
  5. 5.
    с дат. п.…ны
    • скучать по детям — балаларны сагыну
    • тоска по Родине — Ватанны юксыну
  6. 6.
    с дат. п.буенча, ягыннан
    • чемпион по шахматам — шахмат буенча чемпион
    • специалист по нефти — нефть буенча белгеч
  7. 7.
    с дат. п.(в соответствии с чем-л., согласно чему-л.)буенча, нигезендә, …га карап
    • работать по плану — план буенча эшләү
    • действовать по закону — закон нигезендә эш итү
  8. 8.
    с дат. п.…ча
    • отвечать по уставу — уставча җавап бирү
    • одет по моде — модалы киенгән
  9. 9.
    с дат. п.(вследствие, в результате)аркасында, сәбәпле
    • ошибиться по рассеянности — хәтерсезлек аркасында ялгышу
    • он не приехал в срок по болезни — авыру сәбәпле вакытында килә алмаган
  10. 10.
    с дат. п.(при указ. на предмет, посредством к-рого совершается действие)белән, аркылы, аша, …дан
    • послать по почте — почта белән җибәрү
    • передать по радио — радио аша тапшыру
  11. 11.
    с дат. п.(при указ. на меру времени, срок)буе, буена
    • не писать по месяцам — айлар буе хат язмау
    • я не видал его по неделям — аны атналар буе күрми тора идем
  12. 12.
    с дат. п.(при обознач. отрезка времени, в течение к-рого регулярно совершается действие)…ларын
    • по вечерам — кичләрен
  13. 13.
    с дат. п.…лап
    • клевать по зёрнышку — бөртекләп чүпләү
    • платить по часам — сәгатьләп түләү
  14. 14.
    с дат. п.…ар
    • заниматься по часу в день — көненә берәр сәгать эшләү
  15. 15.
    с вин. п.кадәр, хәтле, тикле, тиңентен
    • стоять по пояс в воде — билгә кадәр су эчендә тору
    • по колено — тез тиңентен
  16. 16.
    с вин. п. прост.…га
    • сходить по воду — суга барып килү
    • идти по ягоды — җиләк җыярга бару
  17. 17.
    с дат.вин.п.(в сочет. с числ. при обознач. количества)…арлап, …шарлап
    • по два — икешәрләп
    • по три — өчәрләп
  18. 18.
    с предл. п.…дан соң; …гач
    • по истечении срока — вакыт үткәннән соң
    • по окончании работы — эш беткәннән соң
Фразеологизмы