аркылы

  1. 1.
    поперечный
    • аркылы өрлек — поперечная балка
    • аркылы урам — поперечная улица
  2. 2.
    • в знач. нареч.аркылыга — в поперечине
      • буйга да, аркылыга да бер диярлек — почти одинаково и в длину, и в поперечнике
  3. 3.
    в поперечнике, в поперечном разрезе (сечении); он одинаков и в длину, и в поперечнике
    • в знач. сущ.аркылысы — поперечник, поперечный разрез
      • аркылысын үлчәү — измерить поперечник
      • аркылысы да, буе да бертигез — у него и поперечник, и длина одинаковы
Устойчивые сочетания
Фразеологизмы
  1. 1.
    обычно аркылыга поперёк
    • аркылы басу — стать поперёк
    • баланы диванга аркылы яткыру — уложить ребёнка на диван поперёк
  2. 2.
    наперерез чему
    • агымга аркылы йөзү — плыть наперерез течению
  3. 3.
    вширь; в ширину
    • аркылыга үлчәү — измерить в ширину
    • елга аркылыга җәелгән — река разлилась вширь
II
  1. 1.
    через что-л., кого-л.
    • урам аркылы чыгу — переходить через улицу
    • ишек аркылы сөйләшү — разговаривать через дверь
  2. 2.
    сквозь что-л., кого-л.
    • карасы кәгазь аркылы үткән — чернила прошли сквозь бумагу
    • томан аркылы күренми — сквозь туман не видно
  3. 3.
    поперёк чего
    • канау аркылы салынган такта — доска, положенная поперёк канавы
  4. 4.
    по чему
    • телефон аркылы хәбәр итү — сообщить по телефону
  5. 5.
    посредством чего-л.; при посредстве, через; чрез книжн.; путём чего (установить связь с кем, чем); по линии чего, чьей
    • чагыштыру аркылы аңлау — постигать посредством (путём) сравнения