авырту
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | авыртырга | авыртмаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | авыртмак | |
| Имя действия | авырту | авыртмау |
| Причастие настоящего времени | авыртучы | авыртмаучы |
| Причастие прошедшего времени | авырткан | авыртмаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | авыртачак | авыртмаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | авыртасы | авыртмыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | авыртыр | авыртмас |
| Деепричастие сопутствия действию | авыртып | авыртмыйча |
| Деепричастие предшествия действию | авыртканчы | авыртмаганчы |
| Деепричастие постдействия | авырткач | авыртмагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | авыртыйм | авырт | авыртсын | авыртыйк | авыртыгыз | авыртсыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | авыртмыйм | авыртма | авыртмасын | авыртмыйк | авыртмагыз | авыртмасыннар |
| Условное наклонение | авыртсам | авыртсаң | авыртса | авыртсак | авыртсагыз | авыртсалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | авыртмасам | авыртмасаң | авыртмаса | авыртмасак | авыртмасагыз | авыртмасалар |
| Настояще-будущее время | авыртам | авыртасың | авырта | авыртабыз | авыртасыз | авырталар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | авыртмыйм | авыртмыйсың | авыртмый | авыртмыйбыз | авыртмыйсыз | авыртмыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | авырттым | авырттың | авыртты | авырттык | авырттыгыз | авыртты(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | авыртмадым | авыртмадың | авыртмады | авыртмадык | авыртмадыгыз | авыртмады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | авыртканмын | авырткансың | авырткан | авыртканбыз | авырткансыз | авыртканнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | авыртмаганмын | авыртмагансың | авыртмаган | авыртмаганбыз | авыртмагансыз | авыртмаганнар |
| Будущее категорическое вр. | авыртачакмын | авыртачаксың | авыртачак | авыртачакбыз | авыртачаксыз | авыртачаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | авыртмаячакмын | авыртмаячаксың | авыртмаячак | авыртмаячакбыз | авыртмаячаксыз | авыртмаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | авыртырмын | авыртырсың | авыртыр | авыртырбыз | авыртырсыз | авыртырлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | авыртмам(ын) | авыртмассың | авыртмас | авыртмабыз | авыртмассыз | авыртмаслар |
неперех.
- 1.заболевать/заболеть; разбаливаться/разболеться
- тавышка колагың авыртыр — от шума заболят уши
- ятып укыма, күзең авыртыр — не читай лёжа, глаза заболят (будут болеть)
- 2.
- 3.
- в знач. прил.авырткан — больной
- авырткан баш белән — с больной головой
- авырткан бармагыңны бәйлә — перевяжи (себе) больной палец
- в знач. прил.авырткан — больной
Устойчивые сочетания
- авырта башлау — см. авырту 1; заломить безл.
- билем бик каты авырта башлады — поясница (сильно) разболелась, поясницу (в пояснице) заломило
- авырткан җир — прям.перен. больное место; где больно
- погов.авырткан җирдән кул китми, сөйгән җирдән күз китми — где больно — там рука, где мило — там глаза
- авыртуны (авыртканны) баса (бетерә) торган — болеутоляющий, противоболевой (укол, препарат, средство)
- авыртып алу — поболеть
- авыртып бетү
- 1.перебаливать/ переболеть
- 2.изболеть, изболеться, выболеть (о сердце и т. п.)
- 1.
Фразеологизмы
- авырткан башка тимер тарак — см. авырткан башка тимер таяк
- авырткан башка тимер таяк — (букв. железная палка на больную голову; железной палкой по больной голове); удар по больной голове; беда (удар) на больную (бедную) голову
- авырткан җиргә басу — наступать/наступить на больное место
- авырткан җиргә кагылу (бәрелү, төртү, чәнчү) — касаться больного места; наступать/наступить на больное место; причинять/причинить боль; бередить душевную рану; наступить на больную мозоль
- авырткан җиргә сугу — то же, что авырткан җиргә кагылу
существительноеВикисловарь
Парадигма
| падеж | ед. ч. | мн. ч. |
| Им. | авырту | авыртулар |
| Прит. | авыртуның | авыртуларның |
| Д. | авыртуга | авыртуларга |
| В. | авыртуны | авыртуларны |
| М. | авыртуда | авыртуларда |
| Исх. | авыртудан | авыртулардан |
| Принадлежность | ||
| лицо | ед. ч. | мн. ч. |
| 1-е | авыртуым | авыртуыбыз |
| 2-е | авыртуың | авыртуыгыз |
| 3-е | авыртуы | авыртулары |