менү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәменәргәменмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкменмәк
Имя действияменүменмәү
Причастие настоящего временименүчеменмәүче
Причастие прошедшего временименгәнменмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакменәчәкменмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыменәсеменмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арменәрменмәс
Деепричастие сопутствия действиюменепменмичә
Деепричастие предшествия действиюменгәнчеменмәгәнче
Деепричастие постдействияменгәчменмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеменимменменсенменикменегезменсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)менмимменмәменмәсенменмикменмәгезменмәсеннәр
Условное наклонениеменсәмменсәңменсәменсәкменсәгезменсәләр
Условное наклонение (отр. форма)менмәсәмменмәсәңменмәсәменмәсәкменмәсәгезменмәсәләр
Настояще-будущее времяменәмменәсеңменәменәбезменәсезменәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)менмимменмисеңменмименмибезменмисезменмиләр
Прошедшее категорическое вр.мендеммендеңмендемендекмендегезменде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)менмәдемменмәдеңменмәдеменмәдекменмәдегезменмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.менгәнменменгәнсеңменгәнменгәнбезменгәнсезменгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)менмәгәнменменмәгәнсеңменмәгәнменмәгәнбезменмәгәнсезменмәгәннәр
Будущее категорическое вр.менәчәкменменәчәксеңменәчәкменәчәкбезменәчәксезменәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)менмәячәкменменмәячәксеңменмәячәкменмәячәкбезменмәячәксезменмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.менәрменменәрсеңменәрменәрбезменәрсезменәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)менмәм(ен)менмәссеңменмәсменмәбезменмәссезменмәсләр
неперех.
  1. 1.
    1. а)
      подниматься/подняться вверх; восходить, всходить/взойти
      ◊подъём, восхождение (на берег, на десятый этаж, на крыльцо, на трибуну)
      • посл.тауга менүе авыр, төшүе җиңел — на гору подниматься тяжело, спускаться легко
    2. б)
      прям.перен.подниматься/подняться
      • су тезгә кадәр менде — вода поднялась до колен
      • чын сәнгать әсәрләре дәрәҗәсенә менү — подняться до уровня произведений настоящего искусства
    3. в)
      подниматься/подняться; распространяться/распространиться наверх (о дыме, запахе, голосе, песне и т. п.)
      • чәнчү күкрәккә, кулбашларына менә — колики поднимаются до груди, к плечевым суставам
  2. 2.
    въезжать, въехать
    ◊въезд
    • олаулар тауга менделәр — подводы въехали на гору
  3. 3.
    влезать/влезть, залезать/залезть, забираться/забраться, взбираться/взобраться (на дерево, на крышу, на мачту)
  4. 4.
    подниматься/подняться, взлетать/взлететь
    • югарыга, биеккә менү — подняться (взлететь) ввысь
    • айга менеп, түбән карап, сине күрәсем килә (песня) — взлететь бы на луну да, глянув вниз, узреть тебя
  5. 5.
    разг.подниматься/подняться, повышаться/повыситься (о температуре, цене, зарплате)
  6. 6.
    прям.перен.садиться/сесть на кого-л.; сесть верхом
    • атка менү — сесть на коня; сесть верхом на лошадь
    • җилкәсенә менеп атлану — сесть на шею
  7. 7.
    перен.ударять/ударить
    • башка менде — ударило в голову (о спиртном)
  8. 8.
    • имеет индив. переводы: власть (эш) башына менү — захватить власть
    • зур дәрәҗәгә менү — достичь высокого звания (больших постов); добиться большой должности
Устойчивые сочетания