сөйләү
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | сөйләргә | сөйләмәскә |
| Инфинитив на -мак/-мәк | сөйләмәк | |
| Имя действия | сөйләү | сөйләмәү |
| Причастие настоящего времени | сөйләүче | сөйләмәүче |
| Причастие прошедшего времени | сөйләгән | сөйләмәгән |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | сөйләячәк | сөйләмәячәк |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | сөйлисе | сөйләмисе |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | сөйләр | сөйләмәс |
| Деепричастие сопутствия действию | сөйләп | сөйләмичә |
| Деепричастие предшествия действию | сөйләгәнче | сөйләмәгәнче |
| Деепричастие постдействия | сөйләгәч | сөйләмәгәч |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | сөйлим | сөйлә | сөйләсен | сөйлик | сөйләгез | сөйләсеннәр |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | сөйләмим | сөйләмә | сөйләмәсен | сөйләмик | сөйләмәгез | сөйләмәсеннәр |
| Условное наклонение | сөйләсәм | сөйләсәң | сөйләсә | сөйләсәк | сөйләсәгез | сөйләсәләр |
| Условное наклонение (отр. форма) | сөйләмәсәм | сөйләмәсәң | сөйләмәсә | сөйләмәсәк | сөйләмәсәгез | сөйләмәсәләр |
| Настояще-будущее время | сөйлим | сөйлисең | сөйли | сөйлибез | сөйлисез | сөйлиләр |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | сөйләмим | сөйләмисең | сөйләми | сөйләмибез | сөйләмисез | сөйләмиләр |
| Прошедшее категорическое вр. | сөйләдем | сөйләдең | сөйләде | сөйләдек | сөйләдегез | сөйләде(ләр) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | сөйләмәдем | сөйләмәдең | сөйләмәде | сөйләмәдек | сөйләмәдегез | сөйләмәде(ләр) |
| Прошедшее неопределённое вр. | сөйләгәнмен | сөйләгәнсең | сөйләгән | сөйләгәнбез | сөйләгәнсез | сөйләгәннәр |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | сөйләмәгәнмен | сөйләмәгәнсең | сөйләмәгән | сөйләмәгәнбез | сөйләмәгәнсез | сөйләмәгәннәр |
| Будущее категорическое вр. | сөйләячәкмен | сөйләячәксең | сөйләячәк | сөйләячәкбез | сөйләячәксез | сөйләячәкләр |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | сөйләмәячәкмен | сөйләмәячәксең | сөйләмәячәк | сөйләмәячәкбез | сөйләмәячәксез | сөйләмәячәкләр |
| Будущее неопределённое вр. | сөйләрмен | сөйләрсең | сөйләр | сөйләрбез | сөйләрсез | сөйләрләр |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | сөйләмәм(ен) | сөйләмәссең | сөйләмәс | сөйләмәбез | сөйләмәссез | сөйләмәсләр |
неперех.
- 1.
- а)в разн. знач.говорить (в отличие от русского соответствия данный глагол не вводит прямую речь в речь говорящего; для этого используется другой глагол — дию сказать)
- күп сөйләү — много говорить
- кызык сөйли — он говорит интересно
- б)сказать, высказаться; доводить/довести до сведения; см. тж. әйтү
- сөйлә барын да — выскажись полностью
- яшермичә сөйлә — говори без утайки
- в)
- а)
- 2.
- а)
- б)
Устойчивые сочетания
- сөйләп бетерү
- 1.
- 2.договорить, высказаться до конца
- сөйләп бирү — изложить, рассказать, списать (в словах)
- сөйләп йөрү — всё время (то и дело) говорить, болтать о чём (порочащие кого-л. слухи, мнения)
- сөйләп ташлау — наговорить (лишнего)
- сөйләү теле — лингв.разговорный язык
прилагательноеВикисловарь
Парадигма
| сравн. | превосх. |
| сөйләүрәк | иң сөйләү |
прил. разговорный