ычкындыру

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	ычкындырырга	ычкындырмаска
Инфинитив на -мак/-мәк	ычкындырмак
Имя действия	ычкындыру	ычкындырмау
Причастие настоящего времени	ычкындыручы	ычкындырмаучы
Причастие прошедшего времени	ычкындырган	ычкындырмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	ычкындырачак	ычкындырмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	ычкындырасы	ычкындырмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	ычкындырыр	ычкындырмас
Деепричастие сопутствия действию	ычкындырып	ычкындырмыйча
Деепричастие предшествия действию	ычкындырганчы	ычкындырмаганчы
Деепричастие постдействия	ычкындыргач	ычкындырмагач

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	ычкындырыйм	ычкындыр	ычкындырсын	ычкындырыйк	ычкындырыгыз	ычкындырсыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	ычкындырмыйм	ычкындырма	ычкындырмасын	ычкындырмыйк	ычкындырмагыз	ычкындырмасыннар
Условное наклонение	ычкындырсам	ычкындырсаң	ычкындырса	ычкындырсак	ычкындырсагыз	ычкындырсалар
Условное наклонение (отр. форма)	ычкындырмасам	ычкындырмасаң	ычкындырмаса	ычкындырмасак	ычкындырмасагыз	ычкындырмасалар
Настояще-будущее время	ычкындырам	ычкындырасың	ычкындыра	ычкындырабыз	ычкындырасыз	ычкындыралар
Настояще-будущее время (отр. форма)	ычкындырмыйм	ычкындырмыйсың	ычкындырмый	ычкындырмыйбыз	ычкындырмыйсыз	ычкындырмыйлар
Прошедшее категорическое вр.	ычкындырдым	ычкындырдың	ычкындырды	ычкындырдык	ычкындырдыгыз	ычкындырды(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	ычкындырмадым	ычкындырмадың	ычкындырмады	ычкындырмадык	ычкындырмадыгыз	ычкындырмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.	ычкындырганмын	ычкындыргансың	ычкындырган	ычкындырганбыз	ычкындыргансыз	ычкындырганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	ычкындырмаганмын	ычкындырмагансың	ычкындырмаган	ычкындырмаганбыз	ычкындырмагансыз	ычкындырмаганнар
Будущее категорическое вр.	ычкындырачакмын	ычкындырачаксың	ычкындырачак	ычкындырачакбыз	ычкындырачаксыз	ычкындырачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	ычкындырмаячакмын	ычкындырмаячаксың	ычкындырмаячак	ычкындырмаячакбыз	ычкындырмаячаксыз	ычкындырмаячаклар
Будущее неопределённое вр.	ычкындырырмын	ычкындырырсың	ычкындырыр	ычкындырырбыз	ычкындырырсыз	ычкындырырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	ычкындырмам(ын)	ычкындырмассың	ычкындырмас	ычкындырмабыз	ычкындырмассыз	ычкындырмаслар

перех.

1.
высвобождать/высвободить, отпускать/отпустить, спускать/спустить; выпускать/выпустить
◊высвобождение, выпускание, спускание, спуск
- кулдан ычкындыру — выпустить из рук
- аякларны өзәнгедән ычкындыру — высвободить ноги из стремян
2.
отцеплять/отцепить, расцеплять/расцепить (вагон, прицеп); отстёгивать/отстегнуть (пуговицу, крючок, воротник), расстёгивать/расстегнуть (ремень, пальто, «молнию»); откалывать/отколоть (бант, булавку, брошку); снимать/снять (дверь с петель); размыкать/разомкнуть (цепь); отмыкать, отомкнуть (штык)
◊отцепление, отцеп, отцепка, расцеп, расцепка, расцепление; отстёгивание, откалывание, снятие; размыкание
- күлмәкне ычкындыру — расстегнуть рубашку
- ишек элгечен ычкындыру — снять крючок с двери
3.
перен.разг.упускать/упустить, зевать/зевнуть, прозевать; прошляпить, прохлопать, проморгать (прост.)
◊упущение
- вакытны ычкындыру — упустить время
- уңайлы моментны ычкындыру — прошляпить удобный момент
4.
перен.разг.проронить, бухнуть, ляпнуть
- ахмак сүз ычкындыру — ляпнуть глупость
5.
перен.прост.вышвыривать/вышвырнуть (с какой-л. должности)

Устойчивые сочетания

ычкындырып алу
1. 1.
  высвободить
2. 2.
  отшпиливать/отшпилить (шпильку)
ычкындырып җибәрү — отпустить, высвободить

Фразеологизмы

ычкындырмаска тырышу — зубами держаться (ухватиться)
ычкындырмаслык итеп — мёртвой хваткой