аптырау

Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәаптыраргааптырамаска
Инфинитив на -мак/-мәкаптырамак
Имя действияаптырауаптырамау
Причастие настоящего времениаптыраучыаптырамаучы
Причастие прошедшего времениаптыраганаптырамаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакаптыраячакаптырамаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыаптырыйсыаптырамыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-араптырараптырамас
Деепричастие сопутствия действиюаптырапаптырамыйча
Деепричастие предшествия действиюаптыраганчыаптырамаганчы
Деепричастие постдействияаптырагачаптырамагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениеаптырыймаптырааптырасынаптырыйкаптырагызаптырасыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)аптырамыймаптырамааптырамасынаптырамыйкаптырамагызаптырамасыннар
Условное наклонениеаптырасамаптырасаңаптырасааптырасакаптырасагызаптырасалар
Условное наклонение (отр. форма)аптырамасамаптырамасаңаптырамасааптырамасакаптырамасагызаптырамасалар
Настояще-будущее времяаптырыймаптырыйсыңаптырыйаптырыйбызаптырыйсызаптырыйлар
Настояще-будущее время (отр. форма)аптырамыймаптырамыйсыңаптырамыйаптырамыйбызаптырамыйсызаптырамыйлар
Прошедшее категорическое вр.аптырадымаптырадыңаптырадыаптырадыкаптырадыгызаптырады(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)аптырамадымаптырамадыңаптырамадыаптырамадыкаптырамадыгызаптырамады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.аптыраганмынаптырагансыңаптыраганаптыраганбызаптырагансызаптыраганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)аптырамаганмынаптырамагансыңаптырамаганаптырамаганбызаптырамагансызаптырамаганнар
Будущее категорическое вр.аптыраячакмынаптыраячаксыңаптыраячакаптыраячакбызаптыраячаксызаптыраячаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)аптырамаячакмынаптырамаячаксыңаптырамаячакаптырамаячакбызаптырамаячаксызаптырамаячаклар
Будущее неопределённое вр.аптырармынаптырарсыңаптырараптырарбызаптырарсызаптырарлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)аптырамам(ын)аптырамассыңаптырамасаптырамабызаптырамассызаптырамаслар
неперех.
  1. 1.
    недоумевать, быть в недоумении, изумляться/изумиться; озадачиваться/озадачиться; не знать что и подумать (думать)
    ◊недоумение, изумлённость, озадаченность
    • сынауның нәтиҗә бирмәвенә аптырау — недоумевать, почему испытание не даёт результатов
    • аптырыйм мин сиңа: нигә болай кыюсыз син? — я в недоумении: отчего ты такой несмелый?
  2. 2.
  3. 3.
    не знать, что и делать (как быть), затрудняться/затрудниться, оказываться/оказаться, быть в затруднении
    • кемне тыңларга да аптыраган — не знаешь, кого и слушать
    • ничек дип аңлатырга да аптырыйм — затрудняюсь, чем и объяснить
  4. 4.
    оказываться/оказаться в затруднительном положении с кем, чем, из-за кого, чего; попадать/попасть в нужду (затруднительное положение) с кем, чем, из-за кого, чего-л.
    • акчага бик аптырасаң, телеграмма сугарсың — если возникнет (появится) срочная нужда в деньгах, дашь телеграмму
    • агачка аптырагач, лесхозга киттеләр — когда оказались без лесоматериалов, пришлось обратиться в лесхоз
  5. 5.
    нуждаться в чём, ком, испытывать (испытать, терпеть, иметь) нужду в ком, чём
    ◊нужда в ком, чём-л.
    • төзү материалына аптырау — нуждаться в стройматериалах; испытывать нехватку стройматериалов
    • яшелчәгә аптырамау — не терпеть (испытывать) нужду в овощах
  6. 6.
    без доп.разг.пребывать (жить) в нужде, бедствовать; быть охваченным нуждой
  7. 7.
    после направит. или исх. п. страдать, мучиться, маяться, мытариться прост.; настрадаться, исстрадаться от (из-за) чего
    • алар юлсызлыктан (юлсызлыкка) аптырыйлар — они страдают от бездорожья
  8. 8.
    • в знач. нареч.в косв.ф.аптыраганга, аптыраганнан — по нужде, из-за нужды; см. тж. аптырап 2
  9. 9.
    • в знач. нареч.аптырап — 1 с недоумением (смотреть на что-л. непонятное), в недоумении; недоумённо, озадаченно
      • аптырап башны чайкау — недоумённо покачивать головой
Устойчивые сочетания