аптырау
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | аптырарга | аптырамаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | аптырамак | |
| Имя действия | аптырау | аптырамау |
| Причастие настоящего времени | аптыраучы | аптырамаучы |
| Причастие прошедшего времени | аптыраган | аптырамаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | аптыраячак | аптырамаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | аптырыйсы | аптырамыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | аптырар | аптырамас |
| Деепричастие сопутствия действию | аптырап | аптырамыйча |
| Деепричастие предшествия действию | аптыраганчы | аптырамаганчы |
| Деепричастие постдействия | аптырагач | аптырамагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | аптырыйм | аптыра | аптырасын | аптырыйк | аптырагыз | аптырасыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | аптырамыйм | аптырама | аптырамасын | аптырамыйк | аптырамагыз | аптырамасыннар |
| Условное наклонение | аптырасам | аптырасаң | аптыраса | аптырасак | аптырасагыз | аптырасалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | аптырамасам | аптырамасаң | аптырамаса | аптырамасак | аптырамасагыз | аптырамасалар |
| Настояще-будущее время | аптырыйм | аптырыйсың | аптырый | аптырыйбыз | аптырыйсыз | аптырыйлар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | аптырамыйм | аптырамыйсың | аптырамый | аптырамыйбыз | аптырамыйсыз | аптырамыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | аптырадым | аптырадың | аптырады | аптырадык | аптырадыгыз | аптырады(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | аптырамадым | аптырамадың | аптырамады | аптырамадык | аптырамадыгыз | аптырамады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | аптыраганмын | аптырагансың | аптыраган | аптыраганбыз | аптырагансыз | аптыраганнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | аптырамаганмын | аптырамагансың | аптырамаган | аптырамаганбыз | аптырамагансыз | аптырамаганнар |
| Будущее категорическое вр. | аптыраячакмын | аптыраячаксың | аптыраячак | аптыраячакбыз | аптыраячаксыз | аптыраячаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | аптырамаячакмын | аптырамаячаксың | аптырамаячак | аптырамаячакбыз | аптырамаячаксыз | аптырамаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | аптырармын | аптырарсың | аптырар | аптырарбыз | аптырарсыз | аптырарлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | аптырамам(ын) | аптырамассың | аптырамас | аптырамабыз | аптырамассыз | аптырамаслар |
неперех.
- 1.недоумевать, быть в недоумении, изумляться/изумиться; озадачиваться/озадачиться; не знать что и подумать (думать)
- сынауның нәтиҗә бирмәвенә аптырау — недоумевать, почему испытание не даёт результатов
- аптырыйм мин сиңа: нигә болай кыюсыз син? — я в недоумении: отчего ты такой несмелый?
- 2.
- а)
- 3.не знать, что и делать (как быть), затрудняться/затрудниться, оказываться/оказаться, быть в затруднении
- кемне тыңларга да аптыраган — не знаешь, кого и слушать
- ничек дип аңлатырга да аптырыйм — затрудняюсь, чем и объяснить
- 4.оказываться/оказаться в затруднительном положении с кем, чем, из-за кого, чего; попадать/попасть в нужду (затруднительное положение) с кем, чем, из-за кого, чего-л.
- акчага бик аптырасаң, телеграмма сугарсың — если возникнет (появится) срочная нужда в деньгах, дашь телеграмму
- агачка аптырагач, лесхозга киттеләр — когда оказались без лесоматериалов, пришлось обратиться в лесхоз
- 5.
- 6.
- 7.после направит. или исх. п. страдать, мучиться, маяться, мытариться прост.; настрадаться, исстрадаться от (из-за) чего
- алар юлсызлыктан (юлсызлыкка) аптырыйлар — они страдают от бездорожья
- 8.
- в знач. нареч.в косв.ф.аптыраганга, аптыраганнан — по нужде, из-за нужды; см. тж. аптырап 2
- 9.
- в знач. нареч.аптырап — 1 с недоумением (смотреть на что-л. непонятное), в недоумении; недоумённо, озадаченно
- аптырап башны чайкау — недоумённо покачивать головой
- в знач. нареч.аптырап — 1 с недоумением (смотреть на что-л. непонятное), в недоумении; недоумённо, озадаченно
Устойчивые сочетания
- аптырап бетү — см. аптырау (в знач. 1—3, 5—7)
- аптырап калу
- 1.
- 2.
- аптырап китү — см. аптырап калу 1
- аптырап тору
- 1.недоумевать, озадачиваться
- 2.быть в затруднении (в затруднительном положении)
- 1.
- аптырауга төшү — см. аптырап калу