бөгелү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәбөгелергәбөгелмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкбөгелмәк
Имя действиябөгелүбөгелмәү
Причастие настоящего временибөгелүчебөгелмәүче
Причастие прошедшего временибөгелгәнбөгелмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакбөгеләчәкбөгелмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыбөгеләсебөгелмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арбөгелербөгелмәс
Деепричастие сопутствия действиюбөгелепбөгелмичә
Деепричастие предшествия действиюбөгелгәнчебөгелмәгәнче
Деепричастие постдействиябөгелгәчбөгелмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениебөгелимбөгелбөгелсенбөгеликбөгелегезбөгелсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)бөгелмимбөгелмәбөгелмәсенбөгелмикбөгелмәгезбөгелмәсеннәр
Условное наклонениебөгелсәмбөгелсәңбөгелсәбөгелсәкбөгелсәгезбөгелсәләр
Условное наклонение (отр. форма)бөгелмәсәмбөгелмәсәңбөгелмәсәбөгелмәсәкбөгелмәсәгезбөгелмәсәләр
Настояще-будущее времябөгеләмбөгеләсеңбөгеләбөгеләбезбөгеләсезбөгеләләр
Настояще-будущее время (отр. форма)бөгелмимбөгелмисеңбөгелмибөгелмибезбөгелмисезбөгелмиләр
Прошедшее категорическое вр.бөгелдембөгелдеңбөгелдебөгелдекбөгелдегезбөгелде(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)бөгелмәдембөгелмәдеңбөгелмәдебөгелмәдекбөгелмәдегезбөгелмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.бөгелгәнменбөгелгәнсеңбөгелгәнбөгелгәнбезбөгелгәнсезбөгелгәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)бөгелмәгәнменбөгелмәгәнсеңбөгелмәгәнбөгелмәгәнбезбөгелмәгәнсезбөгелмәгәннәр
Будущее категорическое вр.бөгеләчәкменбөгеләчәксеңбөгеләчәкбөгеләчәкбезбөгеләчәксезбөгеләчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)бөгелмәячәкменбөгелмәячәксеңбөгелмәячәкбөгелмәячәкбезбөгелмәячәксезбөгелмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.бөгелерменбөгелерсеңбөгелербөгелербезбөгелерсезбөгелерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)бөгелмәм(ен)бөгелмәссеңбөгелмәсбөгелмәбезбөгелмәссезбөгелмәсләр
возвр.-страд.от бөгү
  1. 1.
    возвр.гнуться/погнуться, сгибаться/согнуться, наклоняться/наклониться, нагибаться/нагнуться, клониться, склоняться/склониться, пригибаться/пригнуться
    ◊наклон, склонение
    • ботак җиргә бөгелгән — ветка пригнулась к земле
    • шомырт агачы тәрәзәгә бөгелгән — черёмуха склонилась к окну
  2. 2.
    поникать, никнуть/поникнуть, сникать/сникнуть, склоняться/склониться (о голове, о растениях и т. п.)
    • үләннәр бөгелгән — травы поникли
    • башы бөгелгән — голова склонилась
  3. 3.
    сгибаться/согнуться (о конечностях), подгибаться/подогнуться (о ногах)
    ◊подгибание
    • куллар бөгелгән — руки согнулись
  4. 4.
    сгибаться/согнуться, сгорбиться, становиться (стать) сутулым
    • карчык тагы да бөгелә төшкән, ябыккан — старуха ещё больше согнулась (сгорбилась), похудела
  5. 5.
    перен.гнуться, сгибаться/согнуться перед кем, чем, склоняться/склониться перед кем, чем, покоряться/покориться, сломаться/сломиться
    ◊склонение
    • язмыш алдында бөгеләбез — все сгибаемся судьбой
    • көчлеләр каршында бөгелү — склоняться перед сильными
  6. 6.
    • в знач. нареч.бөгелеп — в наклон, согнувшись, нагнувшись, изогнувшись, наклонившись, сгорбившись
      • бөгелеп утыру — сидеть согнувшись
      • бөгелеп йөрү — ходить сгорбившись (согнувшись)
  7. 7.
    страд.гнуться, сгибаться, загибаться, перегибаться
    • чыбык бөгелде — прут согнулся
  8. 8.
    согбенный, согнувшийся
    • в знач. прил.бөгелгән — гнутый, изогнутый, загнутый, согнутый
      • бөгелгән агач — изогнутое дерево
      • бөгелгән гәүдә — согнутая фигура
Устойчивые сочетания