кысылу

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәкысылыргакысылмаска
Инфинитив на -мак/-мәккысылмак
Имя действиякысылукысылмау
Причастие настоящего временикысылучыкысылмаучы
Причастие прошедшего временикысылганкысылмаган
Причастие будущего времени на -ачак/-ячаккысылачаккысылмаячак
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсыкысыласыкысылмыйсы
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-аркысылыркысылмас
Деепричастие сопутствия действиюкысылыпкысылмыйча
Деепричастие предшествия действиюкысылганчыкысылмаганчы
Деепричастие постдействиякысылгачкысылмагач
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениекысылыймкысылкысылсынкысылыйккысылыгызкысылсыннар
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)кысылмыймкысылмакысылмасынкысылмыйккысылмагызкысылмасыннар
Условное наклонениекысылсамкысылсаңкысылсакысылсаккысылсагызкысылсалар
Условное наклонение (отр. форма)кысылмасамкысылмасаңкысылмасакысылмасаккысылмасагызкысылмасалар
Настояще-будущее времякысыламкысыласыңкысылакысылабызкысыласызкысылалар
Настояще-будущее время (отр. форма)кысылмыймкысылмыйсыңкысылмыйкысылмыйбызкысылмыйсызкысылмыйлар
Прошедшее категорическое вр.кысылдымкысылдыңкысылдыкысылдыккысылдыгызкысылды(лар)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)кысылмадымкысылмадыңкысылмадыкысылмадыккысылмадыгызкысылмады(лар)
Прошедшее неопределённое вр.кысылганмынкысылгансыңкысылганкысылганбызкысылгансызкысылганнар
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)кысылмаганмынкысылмагансыңкысылмаганкысылмаганбызкысылмагансызкысылмаганнар
Будущее категорическое вр.кысылачакмынкысылачаксыңкысылачаккысылачакбызкысылачаксызкысылачаклар
Будущее категорическое вр. (отр. форма)кысылмаячакмынкысылмаячаксыңкысылмаячаккысылмаячакбызкысылмаячаксызкысылмаячаклар
Будущее неопределённое вр.кысылырмынкысылырсыңкысылыркысылырбызкысылырсызкысылырлар
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)кысылмам(ын)кысылмассыңкысылмаскысылмабызкысылмассызкысылмаслар
страд.-возвр.от кысу
  1. 1.
    страд.
    1. а)
      сдавливаться, стискиваться; подвергаться/подвергнуться давлению
      • кысылган тешләр — стиснутые зубы
    2. б)
      в разн. знач.сужаться/сузиться; см. тж. тараю
    3. в)
      уплотняться/уплотниться; уменьшаться/уменьшиться (в объёме); см. тж. басылу 3
    4. г)
      угнетаться; притесняться
      • без кысылган халык инде — мы уж притеснённый народ
    5. д)
      убавляться/убавиться (о пламени лампы)
    6. е)
      спираться (о дыхании)
    7. ж)
      защемляться/защемиться
      ◊защемление (в капкане); прищемляться/прищемиться
      ◊прищемление (дверью); см. тж. кыстырылу
    8. з)
      разг.оскудеть (об источниках дохода); становиться/стать скупо выдаваемым
  2. 2.
    возвр.
    1. а)
      в разн. знач.прижиматься/прижаться
      • нәрсә белән кысылу — прижиматься чем
      • кемгә кысылу — прижиматься к кому
    2. б)
      в разн. знач.сжиматься/сжаться
      ◊сжатие
      • кысылган һава — сжатый воздух
      • йөрәгем кысыла моё — сердце сжимается (от боли)
    3. в)
      ограничиваться/ограничиться; ограничивать себя; довольствоваться малым
    4. г)
      втискиваться/втиснуться; быть втиснутым
      • таулар арасына кысылган авыл — деревня, втиснутая между горами
  3. 3.
    возвр.перен.груб.
    1. а)
      соваться/сунуться, вмешиваться/вмешаться (напр., не в своё дело)
      • кысылмаган җире юк — он везде суётся
    2. б)
      вставлять/вставить своё слово (в речь, в разговор других)
    3. в)
      затесаться
Устойчивые сочетания