тын
существительноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
| падеж | ед. ч. | мн. ч. |
| Им. | тын | тыннар |
| Прит. | тынның | тыннарның |
| Д. | тынга | тыннарга |
| В. | тынны | тыннарны |
| М. | тында | тыннарда |
| Исх. | тыннан | тыннардан |
| Принадлежность | ||
| лицо | ед. ч. | мн. ч. |
| 1-е | тыным | тыныбыз |
| 2-е | тының | тыныгыз |
| 3-е | тыны | тыннары |
I
- 1.
- 2.
- 3.пар выхода, выдыхания (в прохладно-влажную погоду)
- тын беленә башлаган — стал заметен пар дыхания (при низкой температуре)
- 4.
- 5.
Устойчивые сочетания
- тын алу
- 1.
- 2.дышать
- имезүчеләр һава белән тын ала — млекопитающие дышат воздухом
- тын алып булмый — невозможно дышать; дышать нечем
- 3.
- тын алыш
- 1.
- 2.
- 3.см. тыналыш 2
- тын бетү — задыхаться/задохнуться (от быстрого бега у нетренированного человека)
- посл.тын бетте — көн бетте — раз началась одышка — и дням (т. е. жизни) конец
- тын куырылдыру (куыру)
- 1.
- 2.
- 3.
- тын кысылу — спираться (о дыхании); одышка
Фразеологизмы
- тын алган тавыш та чыкмау (ишетелмәү, сизелмәү) — быть совершенно беззвучным (букв. не слышать и звука дыхания)
- тын алганны (алганын, алганыңны и т. п.) да сизү (белү) — знать всю подноготную (букв. знать и то, как дышится кому; кто, как, чем дышит и т. п.)
- тын алгысыз
- 1.не продохнуть
- 2.
- 1.
- тын (да) алдырмау, тын (да) алырга (да) бирмәү — не давать передышки
- тын (да) алдырмы’йча — не давая передохнуть; без передышки
II
- 1.
- 2.диал.см. тына, тынап
III
- 1.см. тынлык
- урман тынында — в тиши леса
- 2.покой, успокоение
- погов.тынымны, көнемне бозма — не нарушай мой покой (говорится нежелательному жениху)
IV
перелог
- тынга калдыру — оставить на (как) перелог
прилагательноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
| сравн. | превосх. |
| тынрак | иң тын |
III
- 1.
- 2.
IV
диал.
переложный
- тын җир — переложная земля
III
тихо; молчаливо
- урамда тын — на улице тихо
- шул кадәр тын ки ... — так тихо, что ...