төп

существительноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма

Таблица составлена автоматически программой Apertium (GPL-3) и может содержать ошибки и редкие формы.

падежед. ч.мн. ч.
Им.төптөпләр
Прит.төпнеңтөпләрнең
Д.төпкәтөпләргә
В.төпнетөпләрне
М.төптәтөпләрдә
Исх.төптәнтөпләрдән
Принадлежность
лицоед. ч.мн. ч.
1-етөбемтөбебез
2-етөбеңтөбегез
3-етөбетөпләре
  1. 1.
    1. а)
      в разн. знач.дно
      • күл төбе — дно озера
      • чокыр төбендә — на дне ямы
    2. б)
      дно, донце, донышко (сосудов, вместилищ)
    3. в)
      перен.остаток на дне сосуда
      • табак төбе — остатки на дне блюда
  2. 2.
    низ, подошва
    • тау төбе — низ, подошва горы
  3. 3.
    1. а)
      основание; основа
      • колонна төбе — основание колонны
    2. б)
      о предметах, служащих основанием чего-л.
      • тәрәзә төбе — подоконник, основание окна
    3. в)
      место у основания; место вокруг, около чего
    4. г)
      след основания; остаток чего-л. на месте хранения
      • кибән төбе — то, что осталось от стога; одонье
  4. 4.
    комель (дерева)
    • төптән кисү — резать (пилить, спилить) с комля
  5. 5.
    корень, куст, кустик (как счетное слово)
    • бер төп карлыган — (один) куст смородины
  6. 6.
    см. төпкә
    • погов.урмандагы төпләр — тәндәге төкләр — пни в лесу — что волосинки на теле
  7. 7.
    нижняя часть чего-л.
    • төбеннән күтәрү — поднимать, держа снизу
  8. 8.
    перен.
    1. а)
      результат (процесса, состояния)
      • посл.сабыр төбе — сары алтын — результат терпения — чистое золото
    2. б)
      соль, смысл
      • бу сүзеңнең төбе юк — эти слова твои бессмысленны
  9. 9.
    перен.прост.исток, истоки, корень (рода, племени); предки
    • безнең төп монда күптәннән яши — наши предки в этих местах живут издавна
  10. 10.
    перен.
    1. а)
      суть; основа
      • мәсьәләнең төбе — суть вопроса
    2. б)
      устои
      • патшалыкның төбен җимерү — сокрушать устои царства
  11. 11.
    перен.причина
    • ачлыкның төбе социаль факторларда — причина голода в социальных факторах
  12. 12.
    перен.глубина, недра (души, памяти)
    • күңел төбендә — в глубине (в недрах) души
  13. 13.
    • в знач. нареч.төптә, төбендә
      1. а)
        в сущности, по сути, в своей основе
      2. б)
        собственно говоря
        • төптә бу синең фикер — в сущности это твоя мысль (принадлежит тебе)
  14. 14.
    • в знач. нареч.төптән, төбеннән
      1. а)
        коренным образом, основательно
        • төбеннән җимерү — основательно разрушать/разрушить
      2. б)
        совершенно; в основе, в корне
        • төптән (төбеннән) ялгыш — совершенно (в корне) неверно
  15. 15.
    • в знач. послелогатөбендә
      1. а)
        под чем-л., у чего-л.
        • агач төбендә — под деревом
        • ишек төбендә — у дверей
      2. б)
        около, вблизи, близ
        • Мәскәү төбендә — под Москвой
Устойчивые сочетания
Фразеологизмы
прилагательноеТатарско-русский словарь, 2007
  1. 1.
    комлевый
    • бүрәнәнең төп ягы — комлевый конец бревна
  2. 2.
    в разн. знач.основной
    • төп закон — основной закон
    • төп бурыч — основная задача
  3. 3.
    коренной, главный
    • төп интереслар — коренные интересы
    • төп герой — главный герой
  4. 4.
    коренной, местный
    • төп милләт — коренная нация
  5. 5.
    оригинальный; первый
    • төп нөсхә — первый экземпляр
  6. 6.
    этногр.родной, собственный (о родне)
    • төп кода — родной отец невесты или жениха
    • төп кодагый — родная мать невесты (в устах родни жениха) или жениха (в устах родни невесты)
  7. 7.
    диал.совершенный, точно как
    • төп әтисе — совершенный отец, точно как отец; весь в отца