чәчү

глаголТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
Положительная формаОтрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргәчәчәргәчәчмәскә
Инфинитив на -мак/-мәкчәчмәк
Имя действиячәчүчәчмәү
Причастие настоящего временичәчүчечәчмәүче
Причастие прошедшего временичәчкәнчәчмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячакчәчәчәкчәчмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсычәчәсечәчмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-арчәчәрчәчмәс
Деепричастие сопутствия действиючәчепчәчмичә
Деепричастие предшествия действиючәчкәнчечәчмәгәнче
Деепричастие постдействиячәчкәччәчмәгәч
минсинулбезсезалар
Желательное / повелительное наклонениечәчимчәччәчсенчәчикчәчегезчәчсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)чәчмимчәчмәчәчмәсенчәчмикчәчмәгезчәчмәсеннәр
Условное наклонениечәчсәмчәчсәңчәчсәчәчсәкчәчсәгезчәчсәләр
Условное наклонение (отр. форма)чәчмәсәмчәчмәсәңчәчмәсәчәчмәсәкчәчмәсәгезчәчмәсәләр
Настояще-будущее времячәчәмчәчәсеңчәчәчәчәбезчәчәсезчәчәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)чәчмимчәчмисеңчәчмичәчмибезчәчмисезчәчмиләр
Прошедшее категорическое вр.чәчтемчәчтеңчәчтечәчтекчәчтегезчәчте(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)чәчмәдемчәчмәдеңчәчмәдечәчмәдекчәчмәдегезчәчмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.чәчкәнменчәчкәнсеңчәчкәнчәчкәнбезчәчкәнсезчәчкәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)чәчмәгәнменчәчмәгәнсеңчәчмәгәнчәчмәгәнбезчәчмәгәнсезчәчмәгәннәр
Будущее категорическое вр.чәчәчәкменчәчәчәксеңчәчәчәкчәчәчәкбезчәчәчәксезчәчәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)чәчмәячәкменчәчмәячәксеңчәчмәячәкчәчмәячәкбызчәчмәячәксызчәчмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.чәчәрменчәчәрсеңчәчәрчәчәрбезчәчәрсезчәчәрләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)чәчмәм(ен)чәчмәссеңчәчмәсчәчмәбезчәчмәссезчәчмәсләр
перех.
  1. 1.
    сеять, засеивать/засеять, высевать, высеивать/высеять, посеять
    ◊
    1. а)
      сев, посев, высев, засев
    2. б)
      посевной
      • чәчүгә төшү — приступать/приступить к севу
      • чәчүне тәмамлау — закончить сев
  2. 2.
    засеять, занять посевами (какой-л. участок)
    • Aпанаев җирләренә крестьяннар чәчкәннәр — Апанаевские земли засеяли крестьяне
  3. 3.
    рассыпать/рассыпать, просыпать/просыпать
    ◊рассыпание, просыпание
  4. 4.
    ронять; см. тж. төшерү
    • ипи валчыкларын чәчеп, ашарга тотынды — роняя крошки хлеба, начал есть
  5. 5.
    перен.рассеять, разбросать, раскидывать/раскидать; см. тж. тарату
    • язмыш безне төрле якларга чәчте — судьба раскидала нас в разные стороны
  6. 6.
    рассеивать/рассеять, изливать/излить, излучать/излучить, разливать/разлить, искриться; см. тж. сибү
    • җылылык чәчү — излучать теплоту
    • моң чәчү — изливать грусть
  7. 7.
    распространять/распространить
    • сер чәчү — разглашать тайну, выболтать секрет
    • гайбәт чәчү — распространять сплетни
  8. 8.
    прям.перен. метать, наметать
    ◊метание
    • балык уылдык чәчә — рыба мечет икру
    • уылдык чәчү вакыты — период метания икры
Устойчивые сочетания