килешү

глаголТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

	Положительная форма	Отрицательная форма
Инфинитив на -рга/-ргә	килешергә	килешмәскә
Инфинитив на -мак/-мәк	килешмәк
Имя действия	килешү	килешмәү
Причастие настоящего времени	килешүче	килешмәүче
Причастие прошедшего времени	килешкән	килешмәгән
Причастие будущего времени на -ачак/-ячак	килешәчәк	килешмәячәк
Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы	килешәсе	килешмисе
Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар	килешер	килешмәс
Деепричастие сопутствия действию	килешеп	килешмичә
Деепричастие предшествия действию	килешкәнче	килешмәгәнче
Деепричастие постдействия	килешкәч	килешмәгәч

	мин	син	ул	без	сез	алар
Желательное / повелительное наклонение	килешим	килеш	килешсен	килешик	килешегез	килешсеннәр
Желательное / повелительное накл. (отр. форма)	килешмим	килешмә	килешмәсен	килешмик	килешмәгез	килешмәсеннәр
Условное наклонение	килешсәм	килешсәң	килешсә	килешсәк	килешсәгез	килешсәләр
Условное наклонение (отр. форма)	килешмәсәм	килешмәсәң	килешмәсә	килешмәсәк	килешмәсәгез	килешмәсәләр
Настояще-будущее время	килешәм	килешәсең	килешә	килешәбез	килешәсез	килешәләр
Настояще-будущее время (отр. форма)	килешмим	килешмисең	килешми	килешмибез	килешмисез	килешмиләр
Прошедшее категорическое вр.	килештем	килештең	килеште	килештек	килештегез	килеште(ләр)
Прошедшее категорическое вр. (отр. форма)	килешмәдем	килешмәдең	килешмәде	килешмәдек	килешмәдегез	килешмәде(ләр)
Прошедшее неопределённое вр.	килешкәнмен	килешкәнсең	килешкән	килешкәнбез	килешкәнсез	килешкәннәр
Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма)	килешмәгәнмен	килешмәгәнсең	килешмәгән	килешмәгәнбез	килешмәгәнсез	килешмәгәннәр
Будущее категорическое вр.	килешәчәкмен	килешәчәксең	килешәчәк	килешәчәкбез	килешәчәксез	килешәчәкләр
Будущее категорическое вр. (отр. форма)	килешмәячәкмен	килешмәячәксең	килешмәячәк	килешмәячәкбыз	килешмәячәксыз	килешмәячәкләр
Будущее неопределённое вр.	килешермен	килешерсең	килешер	килешербез	килешерсез	килешерләр
Будущее неопределённое вр. (отр. форма)	килешмәм(ен)	килешмәссең	килешмәс	килешмәбез	килешмәссез	килешмәсләр

неперех.

1.
1. а)
  идти, быть к лицу, подходить/подойти, соответствовать кому, чему-л.; гармонировать
  - аңа ак төс килешә — ему идёт белый цвет
2. б)
  подходить/подойти, приходиться/прийтись по душе, нравиться, понравиться
  - чибәр егетләргә чибәр кызлар килешә — красивым юношам подходят красивые девушки
2.
бывать/быть идеальным, совершенным, безупречным, безукоризненным
- кызның бөтен җире килешкән — девушка была идеальна во всём
3.
подходить/подойти, годиться, пригодиться; бывать/быть уместным, годным
- болай эшләү килешми — не годится так делать
4.
помогать/помочь, идти на пользу (о лекарстве, лечении, отдыхе и т. п.)
- көньяк һавасы аңа килешкән — южный воздух пошёл ему на пользу
- дару килеште, баш авыртуы бетте — лекарство помогло, головная боль прошла

Устойчивые сочетания

килешеп җитмәү
1. 1.
  быть не совсем к лицу
2. 2.
  быть неуместным (некстати)
3. 3.
  не поладить, не сойтись, не со всем соглашаться
килешеп тору
1. 1.
  быть к лицу, гармонировать, соответствовать
2. 2.
  жить очень дружно (мирно, согласно)

неперех.

1.
ладить, поладить с кем-л.; уживаться, жить в мире
- кыз белән ана килешә алмадылар — мать и дочь не смогли поладить
2.
мириться, примиряться/примириться, помириться, восстанавливать/восстановить мир между кем-л., умиротворяться/умиротвориться
◊примирение, умиротворение
- талашырлармы, килешерләрме — анысы яшьләрнең үз эше — будут ли ссориться или мириться — это дело самих молодых
3.
заключать/заключить мир
◊заключение мира
4.
соглашаться/согласиться, сойтись (во мнениях)
◊согласие
- иптәшләрнең фикерләре белән мин килешәм — с мнениями товарищей соглашаюсь
5.
согласовать, договариваться/договориться о чём-л., сговариваться/сговориться с кем-л. уславливаться, условиться
◊договорённость, сговор
- очрашу турында килешү — договариваться о встрече
- атка атланып барырга килештек — мы условились ехать верхом
6.
- в знач. нареч.килешеп — согласно, согласованно, слаженно, дружно, соответственно
  - килешеп яшәү — дружно (слаженно) жить
  - килешеп эшләү — работать согласованно
7.
соглашаться/согласиться, мириться, примиряться/примириться с чем-л., покоряться/покориться чему-л., смиряться/смириться с чем-л.
◊соглашение, примирение, покорение, смирение
- китү турындагы уй белән килешү — примириться с мыслью об отъезде
- улының өйләнүе белән килешү — мириться (смириться) с женитьбой сына
8.
уславливаться, условливаться/условиться, сходиться/сойтись, сторговываться/сторговаться, срядиться (в цене, об условиях)
- килосын бер сумнан килешү — сторговаться по рублю за килограмм
9.
договариваться/договориться, уславливаться/условиться, сговариваться/сговориться, порешить (о женитьбе сына, о выдаче дочери замуж)

существительноеТатарско-русский словарь, 2007

Парадигма

падеж	ед. ч.	мн. ч.
Им.	килешү	килешүләр
Прит.	килешүнең	килешүләрнең
Д.	килешүгә	килешүләргә
В.	килешүне	килешүләрне
М.	килешүдә	килешүләрдә
Исх.	килешүдән	килешүләрдән

	Принадлежность
лицо	ед. ч.	мн. ч.
1-е	ем	ебез
2-е	ең	егез
3-е	е	килешүләре

мир; соглашение, договор

◊договорный

килеш турында сөйләшүләр — переговоры о мире
килешгә кул кую — подписать мир (договор)