агу
Парадигма
| Положительная форма | Отрицательная форма | |
| Инфинитив на -рга/-ргә | агарга | акмаска |
| Инфинитив на -мак/-мәк | акмак | |
| Имя действия | агу | акмау |
| Причастие настоящего времени | агучы | акмаучы |
| Причастие прошедшего времени | аккан | акмаган |
| Причастие будущего времени на -ачак/-ячак | агачак | акмаячак |
| Причастие будущего времени на -асы/-ыйсы | агасы | акмыйсы |
| Причастие будущего времени на -р/-ыр/-ар | агар | акмас |
| Деепричастие сопутствия действию | агып | акмыйча |
| Деепричастие предшествия действию | акканчы | акмаганчы |
| Деепричастие постдействия | аккач | акмагач |
| мин | син | ул | без | сез | алар | |
| Желательное / повелительное наклонение | агыйм | ак | аксын | агыйк | агыгыз | аксыннар |
| Желательное / повелительное накл. (отр. форма) | акмыйм | акма | акмасын | акмыйк | акмагыз | акмасыннар |
| Условное наклонение | аксам | аксаң | акса | аксак | аксагыз | аксалар |
| Условное наклонение (отр. форма) | акмасам | акмасаң | акмаса | акмасак | акмасагыз | акмасалар |
| Настояще-будущее время | агам | агасың | ага | агабыз | агасыз | агалар |
| Настояще-будущее время (отр. форма) | акмыйм | акмыйсың | акмый | акмыйбыз | акмыйсыз | акмыйлар |
| Прошедшее категорическое вр. | актым | актың | акты | актык | актыгыз | акты(лар) |
| Прошедшее категорическое вр. (отр. форма) | акмадым | акмадың | акмады | акмадык | акмадыгыз | акмады(лар) |
| Прошедшее неопределённое вр. | акканмын | аккансың | аккан | акканбыз | аккансыз | акканнар |
| Прошедшее неопределённое вр. (отр. форма) | акмаганмын | акмагансың | акмаган | акмаганбыз | акмагансыз | акмаганнар |
| Будущее категорическое вр. | агачакмын | агачаксың | агачак | агачакбыз | агачаксыз | агачаклар |
| Будущее категорическое вр. (отр. форма) | акмаячакмын | акмаячаксың | акмаячак | акмаячакбыз | акмаячаксыз | акмаячаклар |
| Будущее неопределённое вр. | агармын | агарсың | агар | агарбыз | агарсыз | агарлар |
| Будущее неопределённое вр. (отр. форма) | акмам(ын) | акмассың | акмас | акмабыз | акмассыз | акмаслар |
I
неперех.
- 1.
- а)
- б)протекать/течь◊протекание (посередине, мимо чего)
- авыл уртасыннан агып торган инеш — речушка, которая протекает посередине деревни
- в)
- 2.
- а)
- б)
- 3.
- а)течь, стекать/стечь, сбегать/сбежать (о дождевой воде с плаща, с крыши, по окну, стеклу, крыше; о поте со лба, по щекам; о слезах по лицу и т. п.) струиться, литься, катиться (о ручье, обильных слезах и т. п.)
- тир шундый ага... — пот так и льёт (катится, струится) ...
- чишмә чылтырап ага — звонко струится ручей
- б)
- а)
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.быть снесённым (унесённым)
- көчле яңгыр ташкыныннан күп каралтылар акты — ливневым потоком было снесено (унесено) много строений
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
Устойчивые сочетания
- ага башлау
- 1.
- 2.
- 3.(чылтырап) заструиться (о воде, ручье и т. п.)
- 4.политься, заструиться (о поте и т. п.)
- 5.засочиться (о берёзовом соке, крови из раны и т. п.)
- 6.потечь, посыпаться (о зерне, песке и др. сыпучей массе)
- 7.
- 8.
- 9.загноиться (о гнойнике, ране и т. п.)
- ага торган
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.с течью, имеющий (дающий) течь (ведро, кадушка, бак, лодка)
- агып алу
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- агып бетү
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- агып йөрү
- 1.
- 2.
- 3.гноиться (о гнойнике, ране и т. п.)
Фразеологизмы
существительноеТатарско-русский словарь, 2007
Парадигма
| падеж | ед. ч. | мн. ч. |
| Им. | агу | агулар |
| Прит. | агуның | агуларның |
| Д. | агуга | агуларга |
| В. | агуны | агуларны |
| М. | агуда | агуларда |
| Исх. | агудан | агулардан |
| Принадлежность | ||
| лицо | ед. ч. | мн. ч. |
| 1-е | агуым | агуыбыз |
| 2-е | агуың | агуыгыз |
| 3-е | агуы | агулары |
II
- 1.яд (змеиный, пчелиный, растительный, химический); отрава (для тараканов, от мышей); протравитель (для семян)
- даруга китә торган агулар — яды, идущие на лекарства
- агачка агу сиптерү — опрыскивать дерево ядом
- 2.
Устойчивые сочетания
- агу бирү — дать яд (яду); травить, отравлять/отравить (ядом) (грызунов, насекомых-паразитов, человека)
- агу кайтаргыч — спец.противоядие (о лекарстве)
- агу уты — бот.омег, водяной снежник
- агу химикат — с.-х.ядохимикат, ядохимикаты
- агу эчү — принимать (принять, пить/выпить) яд (яду), отравляться/отравиться
Фразеологизмы
- агу чәчү — источать (источить, распространять/распространить, сеять) яд; язвить; злопыхательствовать/ позлопыхательствовать